Antideeltjes stuiteren soms ongeschonden terug

Hoewel het in Dan Browns bestseller Agels and Demons bijna tot de vernietiging van het Vaticaan leidt, vernietingen materie en antimaterie elkaar niet per definitie bij de minste of geringste ontmoeting....

Van onze verslaggever Martijn van Calmthout

Dat melden Italiaanse natuurkundigen na heranalyse van een vijftien jaar oud experiment met deeltjes en hun antideeltjes in Geneve. Als antideeltjes langzaam hun materiële tegenhanger naderen is de kans aanzienlijk dat ze ongeschonden worden weggekaatst.

Antimateriedeeltjes zijn materiedeeltjes, maar met de tegengestelde elektrische lading. Antimaterie komt in de natuur niet voor. Wel is het te maken bij bepaalde kernreacties in versnellers als die bij CERN.

Fysici gaan er doorgaans vanuit dat deeltjes en hun antideeltjes bij een botsing elkaars lading neutraliseren via anihiliatie. Daarbij komt de massa van de deeltjes vrij als elektromagnetische straling, licht en warmte.

Maar dat is alleen op papier zo, bij de ontmoeting van één antideeltje en zijn tegendeeltje, zo blijkt uit experimenten die in de periode 1990-96 in deeltjeslab CERN werden uitgevoerd. Dat zogeheten OBELIX-experiment, waarbij antiprotonen op waterstofgas werd geschoten, gaf een raadselachtig resultaat: de anihiliatie van antimaterie en materie leek in twee golven te gebeuren.

In het vakblad Physical Review Letters schrijven de Italianen deze week dat ze nu begrijpen waarom. Ongeveer een kwart van de relatief traag bewegende antiprononen, afkomstig uit een versneller van CERN, kaatsten eerst ongeschonden terug van de aluminium achterwand van de meetopstelling.

Daarbij worden de negatief geladen antiprotonen bij nadering afgestoten door de eveneens negatief geladen elektronenwolk van de atomen in die wand.

Nu duidelijk is wat er gebeurt, is het verschijnsel eigenlijk geen verrassing, zegt een woordvoerder van CERN tegenover het vakblad Physical Review Focus. 'Mensen realiseren zich soms voor de hand liggende dingen niet, tot er iets merkwaardigs gebeurt en ze echt moeten nadenken.’

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden