Anorexiapatiënt moet zelf beter willen worden

De documentaire van Jessica Villerius geeft een eenzijdig beeld van anorexiapatiënten, aldus cliënten van Team 1 van de Ursulakliniek...

Met grote ergernis hebben wij, cliënten van afdeling 1 van de Ursulakliniek, de documentaire Vel over Probleem II: De wanhoop nabij van Jessica Villerius bekeken. Als we Villerius moeten geloven, kunnen we er beter maar een eind aan maken, want we worden toch niet beter.

Villerius laat vooral anorexiapatiënten zien met wie het slecht gaat, nog slechter dan in haar vorige documentaire. De oorzaak zoekt zij bij de hulpverlening. Is het in haar opgekomen dat eetstoornispatiënten ook een eigen verantwoordelijkheid hebben? Zij hebben een nare verslaving waar vaak gegronde oorzaken voor zijn, maar wie wil, kan er vanaf komen. Uiteindelijk moet iemand zelf beter willen worden.

En daar zit hem de crux: sommige eetstoornispatiënten wíllen helemaal niet beter worden, omdat de ziekte hen te veel oplevert. Aandacht bijvoorbeeld. Zij delen liever op tv hun slachtofferschap dan te werken aan een leven met verantwoordelijkheden. Villerius heeft blijkbaar niet door dat ze hen eerder een podium biedt dan een kans het anders te gaan doen. Want wat blijft er over als heel Nederland je heeft leren kennen als ‘dat meisje met die eetstoornis’?

Door juist dit type patiënt te portretteren, schetst Villerius een vertekend beeld van eetstoornispatiënten en houdt zij hun stigma in stand. Dat is jammer. Want wij zijn niet exotisch of speciaal, maar gewone mensen met een probleem.

Het beeld dat Villerius geeft van de hulpverlening komt niet overeen met onze ervaring. De behandeling richt zich, naast het aanleren van een normaal eetpatroon en aankomen in gewicht, juist sterk op de onderliggende oorzaken. Daarbij gelden ook eisen. Dat lijkt streng, maar is voor iemand met een eetstoornis vaak de enige manier om in te gaan tegen de doorgaans veel strengere regels die zij zichzelf oplegt vanuit haar ziekte. Wij zien die eisen niet als straf, maar als stok achter de deur.

Hetzelfde geldt voor de Time Out die in de film ter sprake komt, waarbij een cliënte een week naar huis gaat omdat ze haar behandeldoelen niet haalt. Onze ervaring is dat het heel verhelderend kan zijn een week thuis te zitten en te ervaren waarom je ook alweer van je eetstoornis afwilt en daar hulp bij nodig hebt.

Minder ruimte voor de eetstoornis, betekent meer ruimte voor de onderliggende problematiek. Dat is niet zelden een pittige confrontatie; voor sommigen zo pittig dat zij ervoor kiezen de behandeling af te breken. Voor iemand met zware problemen is het soms aantrekkelijker te leven met een verslaving dan met de gevoelens die door die verslaving worden afgedekt.

Villerius, zelf ex-anorexiapatiënte, heeft zich vooral laten meeslepen door het drama van de meisjes met wie ze een band opbouwde na haar vorige film. Het is de vraag of ze daarmee haar doel – de politiek bewegen meer geld vrij te maken – bereikt. Meer geld is ook niet per se de oplossing; zelfs de duurste behandeling maakt iemand niet beter als zij niet zelf wil.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden