Anders, mooier, maar ook gelukkiger?

Plastische chirurgie is de laatste jaren een internationale obsessie geworden. Ieder jaar gaan weer meer mensen onder het mes (in de VS steeg het aantal cosmetische ingrepen tussen 1997 en 2003 met meer dan 400 procent), op tv stikt het van de make-over-programma's waarin kandidaten een compleet nieuw lichaam en...

Goed beschouwd nog een wonder dat het zo lang heeft geduurd voor er eenkoffietafelboek over het onderwerp verscheen. Het is er nu: Aesthetic Surgery, samengesteld door Angelika Taschen. Een mer à boire voor wie nietgenoeg kan krijgen van beelden van buikliposucties, geslachtsveranderingen,levensgevaarlijk groot opgeblazen borsten, schaamlipcorrecties en de inAzië populaire beenverlengingen - er staat genoeg bloederig vlees in omzelfs de meest doorgewinterde operatie-tv-kijker een wee gevoel in de maagte bezorgen. Maar vooral is het een poging de geschiedenis van hetspecialisme, en de schoonheidsidealen die er onlosmakelijk mee verbondenzijn, in kaart te brengen.

In het oude Egypte werden al neus- en littekenscorrecties uitgevoerd,maar pas eind 15de eeuw, toen in Europa de eerste syfilisepidemie woedde,kwam er een serieuze vraag naar cosmetische ingrepen; een van de uiterlijkekenmerken van de ziekte was een misvormde neus.

In 1597 liet de Italiaanse professor Gaspare Tagliacozzi een van zijnneuscorrecties vastleggen in 21 gravures. Tagliacozzi bouwde de neus vanzijn patiënt op met behulp van een stuk uit diens bovenarm. De operatie,uiteraard geheel zonder verdoving uitgevoerd, nam twintig dagen in beslag.

Eind 19de, begin 20ste eeuw werd de neuscorrectie gebruikt om etnischekenmerken te verdoezelen. In de VS bouwde John Orlando Roe Ierse, stompeneuzen om tot gladde 'Amerikaanse', de Duitser Jacques Joseph wasgespecialiseerd in het neutraliseren van een typisch joodse neus.

Het specialisme nam pas een vlucht tijdens de Eerste Wereldoorlog, toentalloze soldaten zwaar verminkt raakten. Dankzij de technieken die toenwerden ontwikkeld, kon de eerste generatie grote Hollywood-sterren flawlessvoor de camera.

Recente voorbeelden van opgeknapte sterren ontbreken in het boek. Eenhoofdstuk over beroemdheden en hun ingrepen werd op het laatste momentafgeschoten vanwege dreigende rechtszaken - hoe wijdverbreid cosmetischechirurgie ook mag zijn, het taboe is nog lang niet weg.

'Gewone' patiënten komen ook niet aan het woord, dus voor het antwoordop de vraag of een strakker gezicht en grotere borsten nu ook voor meerlevensvreugde zorgen - wat tenslotte de diepe overtuiging is van iederekandidaat in een make-over-programma - kunnen we alleen terecht bij deveertig geïnterviewde chirurgen. Die zijn daar nog helemaal niet zo vanovertuigd, en een beter seksleven levert het volgens hen al helemaal nietop: perfectie leidt vaak alleen maar tot faalangst bij beide partijen.

Dat heeft een aantal van hen er overigens niet van weerhouden het mesin hun eigen echtgenote te zetten.

De foto's van die strakgetrokken, opgevulde chirurgenvrouwen behoren totde angstaanjagendste van het hele boek. En dat wil wat zeggen.

Milou van Rossum

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden