De familie Frank woonde samen met de familie Van Pels en Fritz Pfeffer in het Achterhuis. Anne's dagboek werd na de arrestatie van de acht bewoners gevonden en na de oorlog door haar vader Otto gepubliceerd.
De familie Frank woonde samen met de familie Van Pels en Fritz Pfeffer in het Achterhuis. Anne's dagboek werd na de arrestatie van de acht bewoners gevonden en na de oorlog door haar vader Otto gepubliceerd. © AFP

Amerikaans coldcaseteam gebruikt big data om verraad familie Anne Frank te achterhalen

Het is de meestgestelde vraag door bezoekers in het Anne Frank Huis. Wie verraadde in 1944 de Joodse familie Frank? Een voormalig FBI-agent gaat nu met een internationaal team proberen de zaak alsnog op te lossen. Eerdere onderzoeken leverden geen resultaat op, maar dit coldcaseteam hoopt met nieuwe technieken en informatie de verrader te achterhalen.

De Nederlandse politie deed eerder onderzoek in 1948 en nog een keer in 1963, maar kwam niet verder. Ook nazi-jager Simon Wiesenthal onderzocht tevergeefs het verraad. De gepensioneerde Amerikaanse rechercheur Vincent Pankoke (59) denkt dat met behulp van de huidige techniek verder te kunnen komen. 'Er is zo veel informatie beschikbaar, uit archieven, oude onderzoeken. Voor mensen is dat onmogelijk om op een rij te zetten, maar met goede computerprogramma's kan dat wel. Die kunnen dat analyseren en verbanden aanbrengen.' Ook zegt Pankoke dat de eerder gedane onderzoeken zich eigenlijk beperkten tot de vraag of magazijnbediende Van Maaren de dader was.

Deze voormalig FBI-agent gaat proberen te achterhalen wie Anne Frank verraadde

Kan 'big data' leiden naar de verrader van de familie Frank? Een team van experts gaat met nieuwe technieken aan de slag. 'Op de waarheid zit geen verjaringstermijn' (+)

Pankoke heeft de afgelopen maanden vooronderzoek gedaan en zegt al nieuwe informatie te hebben gevonden die zijn team wellicht verder helpt. Na de Tweede Wereldoorlog namen Amerikaanse militairen alle informatie die beschikbaar was in beslag en verscheepten die naar Amerika. Die stukken zijn later allemaal op microfilm gezet. Pankoke heeft de afgelopen maanden uren doorgebracht in het archief. Daar heeft hij onder meer een lijst met informanten van de Duitsers in Amsterdam ontdekt. 'De experts die ik daarna gesproken heb, kenden die lijst nog niet.'

Ook denken de onderzoekers nieuwe Duitse archieven te hebben ontdekt. Alle informatie die ze verzamelen komt in een database, die volgens journalist Pieter van Twisk ook kan helpen bij het oplossen van andere zaken.

Televisieserie
De Nederlanders Bayens en Twisk hopen van het project Anne Frank; a cold case diary en de zoektocht van Pankoke en zijn team uiteindelijk een televisieserie te maken. Op de website Cold Case Diary is de voortgang van het project te volgen.

Het idee om de zaak nog één keer grondig te onderzoeken komt van de Nederlandse filmmaker Thijs Bayens en journalist Van Twisk. Ze hebben een coldcaseteam samengesteld en benaderden via een Nederlandse kennis FBI-agent Pankoke, die vorig jaar met pensioen ging, om dat te leiden. Het team bestaat onder meer uit een criminoloog, een voormalig Nederlandse politieman en een gedragsdeskundige die ook bij de FBI werkte. Ze werken samen met de Anne Frank Stichting, het NIOD en het Nationaal Archief.