Alzheimer mogelijk over te dragen

De ziekte van Alzheimer is mogelijk overdraagbaar via medisch ingrijpen, net zoals de menselijke vorm van Creutzfeldt-Jakob, de gekkekoeienziekte . Dat concluderen onderzoekers op basis van autopsie op de hersenen van acht patiënten die overleden aan de ziekte Creutzfeld-Jakob die ze hadden opgelopen door medisch ingrijpen.

null Beeld null

In het brein van zes van deze, relatief jonge, patiënten bevonden zich ook de eiwitophopingen die zo kenmerkend zijn voor alzheimer. De studie, die vandaag wordt gepubliceerd door het wetenschappelijk tijdschrift Nature, is uitgevoerd door Britse neuropathologen van het National Hospital for Neurology and Neurosurgery in Londen.

Alzheimer wordt hoogstwaarschijnlijk veroorzaakt door verkeerd gevouwen eiwitten in de hersenen. Creutzfeldt-Jakob ook, alleen gaat het hier om prionen, infectieuze eiwitten. Wie prionen binnenkrijgt van een patiënt met Creutzfeldt-Jakob, krijgt de ziekte ook. Wereldwijd hebben ongeveer tweehonderd patiënten de ziekte gekregen omdat ze voor groeistoornissen werden behandeld met (besmette) groeihormonen. De veronderstelling is nu dat de verkeerd gevouwen eiwitten die kenmerkend zijn voor alzheimer ook overdraagbaar zijn via medisch ingrijpen, vooral bij hersenoperaties.

'Beetje vergezocht'

Hoe de ziekte precies wordt overgedragen, weten de onderzoekers niet. Ze benadrukken dat er geen aanwijzingen zijn dat alzheimer overgedragen kan worden via bijvoorbeeld bloedproducten of medische instrumenten, zoals met prionziekten wel het geval is. Toch pleit de studie ervoor om dit risico helemaal uit te sluiten voor alzheimer door het nader te onderzoeken.

De Nederlandse alzheimerspecialist van de VU, Philip Scheltens, vindt de studie klein en 'een beetje vergezocht'. 'Het kan interessant zijn voor de wereld van het wetenschappelijk onderzoek, voor de theorievorming, het kan mogelijk een nieuw spoor zijn.'

Het is overigens niet de eerste studie naar de overdraagbaarheid van alzheimer. In 2011 spoten Texaanse wetenschappers hersenweefsel van menselijke alzheimerpatiënten in bij gezonde muizen. Die kregen allemaal alzheimerachtige symptomen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden