Edelherten in hun winterverblijf in Sumava National Park in Tsjechië.
Edelherten in hun winterverblijf in Sumava National Park in Tsjechië. © AP

Afgebroken IJzeren Gordijn nog steeds onneembare grens voor edelherten

Het echte hek mag er dan al een kwart eeuw niet meer staan, voor herten is het IJzeren Gordijn nog steeds een grens. Edelherten in Tsjechië weigeren over te steken waar in de tijd van de Koude Oorlog een hek van prikkeldaad onder spanning stond, ontdekten onderzoekers in een nieuwe studie naar het gedrag van de dieren.

Het IJzeren Gordijn bestond in toenmalig Tsjecho-Slowakije, communistisch vanaf 1948, uit drie parallelle hekken onder elektrische spanning, bewaakt door bewapende grenswachten. Bijna 500 mensen kwamen om het leven bij een ontsnappingspoging om het communisme te verlaten, maar ook herten behoorden tot de slachtoffers.

Onderzoekers concluderen nu in een studie van zeven jaar in het Tsjechische nationale park Sumava dat edelherten, de grootste hertensoort, nog steeds verdeeld zijn door wat vroeger het IJzeren Gordijn was. Ze weigeren de grens over te steken. De gemiddelde levensverwachting van edelherten is 15 jaar, dus het is uitgesloten dat de nu levende exemplaren de grens fysiek hebben ervaren. Volgens Pavel Sustr, een van de onderzoekers, leren kalfjes in het eerste jaar van hun leven van hun moeder waar ze beter wel en niet kunnen komen. De grenszone tussen Duitsland en Tsjechië is nog steeds een te mijden plek. De edelhertpopulaties in Duitsland en Tsjechië blijven zo gescheiden.

Het onderzoek werd gedaan door 300 edelherten uit te rusten met gps-apparatuur en hun gangen in beeld te brengen. Duitse onderzoekers die aan de andere kant van de voormalige grens onderzoek deden, kwamen tot vergelijkbare conclusies. Ludek Bartos van de Landbouwuniversiteit in Praag, zelf niet betrokken bij de studie, is niet verrast door de uitkomsten van het onderzoek. 'Deze dieren zijn erg conservatief.'