Acht diersoorten die dit jaar pas zijn ontdekt

Waaronder de nieuwe neef van de mens: de Tapanuli

Van een op 8 km diepte gevangen vis tot een kikker met een lichaam als een opgeblazen zak: acht diersoorten waarvan we sinds dit jaar (officieel) weten dat ze er zijn.

Een orang-oetan, waarvan het bestaan op het Indonesische eiland Sumatra al eerder bekend was, is afgelopen jaar erkend als nieuwe soort: de Tapanuli orang-oetan, ofwel de Pongo tapanuliensis. Het dier leeft in een onherbergzaam gebied ten zuiden van het Tobameer. De populatie van achthonderd dieren wordt in haar voortbestaan bedreigd door versplintering van het leefgebied, illegale boskap, jacht, dierenhandel, aanleg van palmolieplantages en plannen voor een stuwdam. Tot nu toe ging de wetenschap ervan uit dat er twee soorten orang-oetans bestaan: een op Sumatra en een op Borneo. Er blijkt dus een derde soort te zijn.

Kikker

Je kijkt dwars door hem heen. Door buik en borst kun je zijn organen zien en zijn hart zien kloppen. Biologen ontdekten de kleine glaskikker - 2 centimeter - in het tropisch woud van Ecuador. Vanwege formaat, schutkleur en voorkeur voor een leven in bomen zijn ze moeilijk te vinden. De nieuwe soort is Yaku glaskikker gedoopt, Hyalinobatrachium yaku. Yaku is het plaatselijke woord voor 'water'. Zonder water kunnen zij zich niet voortplanten; watervervuiling vormt dan ook een bedreiging voor hun voortbestaan.

Rat

Op een van de Salomonseilanden in de Stille Oceaan werd een nieuwe rattensoort ontdekt. Het is bepaald geen kleintje: hij is ongeveer een halve meter lang, de staart niet meegerekend, en kan een kilo wegen. De bioloog die hem heeft beschreven noemde hem vika, naar het dier dat al voorkwam in liedjes en rijmpjes van de plaatselijke bevolking. De vika wordt mogelijk al met uitsterven bedreigd. De populatie is klein. Zijn toch al beperkte leefgebied staat onder druk door houtkap op het eiland Vangunu.

Met de klok mee: de heremietkreeft, Tapanuli, diepzeevis, kikker. Foto Hilde Harshagen

Heremietkreeft

Een heremietkreeft die in koraal leeft en niet in een slakkenhuis. Zijn achterlijf zit in een holte van een stukje levend steenkoraal, dat hij over de zeebodem met zich meesleept. Biologen ontdekten de soort bij de Japanse Amami-eilanden. Voor zover bekend is het de enige heremietkreeftsoort die niet in een schelp leeft. Heremietkreeften beschermen hun weke achterlijf gewoonlijk met een slakkenhuis. Als de kreeft groeit, zoekt hij een grotere schelp. Dat hoeft deze nieuw ontdekte soort niet te doen. Het huisje van koraal groeit met hem mee.

Spin

Indiase onderzoekers ontdekten in de bergen van de zuidelijke deelstaat Karnataka een piepklein spinnetje. Niet groter dan een paar millimeter. Ze noemden het beestje Eriovixia gryffindori, naar de tovenaar Godric Gryffindor uit de boeken en films over Harry Potter. Die verwijzing dankt het aan zijn vorm: hij lijkt op de magische hoed van de tovenaar. Maar ook op de dode, bruine bladeren waartussen hij zich overdag verstopt. Perfecte camouflage. Het spinnetje werd ontdekt in 2016, maar verscheen het afgelopen jaar in het overzicht van het Amerikaanse College of Environmental Science and Forestry.

Met de klok mee: de kikker, rat, spin en zangvogel. Foto Hilde Harshagen

Kikker

Geen schoonheid, deze kikker die Indiase wetenschappers ontdekten in de bergen van West-India. Zijn snoet lijkt op die van een varkentje, zijn lichaam is als een opgeblazen zak. Het grootste deel van het jaar leeft hij ondergronds - alleen in de moessontijd komt hij naar boven. Deze bruine kikker heeft een broertje: een paarskleurige soort die oostelijker in de bergen leeft en in 2003 werd ontdekt. De nieuwe kikker - Nasikabatrachus bhupathi - is vernoemd naar een Indiase amfibieƫnkenner die enkele jaren geleden tijdens veldonderzoek om het leven kwam door een val in de bergen.

Diepzeevis

In de Marianentrog in de Stille Oceaan, het diepste deel op aarde, ontdekten wetenschappers een nieuwe vis: de Pseudoliparis swirei. Het diertje is op 8 kilometer diepte gevangen. Voor zover bekend zijn nooit eerder vissen zo diep uit de oceaan naar boven gehaald. De nieuwe soort, die is aangepast aan de enorme druk, de kou en het duister op dergelijke diepte, behoort tot de zogeheten slakdolven. Er zijn enkele tientallen exemplaren uit de 11 kilometer diepe Marianentrog gevist. De kleine vis zonder schubben is eerder gefilmd, maar pas in 2017 wetenschappelijk beschreven.

Zangvogel

Hij heeft een rood kuifje en felgele borstveren. Deze kleurrijke zangvogel werd in de jaren negentig al gezien in Peru, maar het afgelopen jaar is hij beschreven als een aparte soort. Hij onderscheidt zich van verwante soorten in Peru en Venezuela door zijn zang, zo ontdekte wetenschappers. Het diertje is vernoemd naar de Amerikaanse vogelschilder Don Eckelberry.

Meer over