Academische nepcongressen blijken lucratieve groeimarkt

Denken dat je een ticket boekt voor een topcongres, om te belanden in een klein zaaltje met amper vakgenoten. Deze vorm van misleiding van wetenschappers is de laatste jaren wereldwijd toegenomen, blijkt uit onderzoek van de Volkskrant.

Beeld Aart-Jan Venema

Organisatoren van dergelijke fopcongressen adverteren in veel gevallen met de naam van een 'echt' wetenschappelijk congres. Een makkelijke prooi voor de misleidende wervingsactiviteiten zijn vaak jonge promovendi, op zoek naar een internationaal podium voor hun onderzoek.

Zo meende docent-promovendus Jaco van den Dool van de Rotterdamse Erasmus Universiteit naar Dubai af te reizen voor een presentatie op een conferentie over muziekpsychologie. 'Pas nadat ik mijn vliegtickets, hotel en conferentie had betaald, ontdekte ik dat het een totaal andere bijeenkomst bleek te zijn zonder kop of staart', vertelt Van den Dool. 'De meeste presentaties waren van een bedroevend niveau en hadden werkelijk niets met mijn vakgebied te maken.'

Handelsmerk

Van den Dool werd misleid door de World Academy of Science, Engineering and Technology (WASET), een organisatie die al vele jaren onderzoekers weet te lokken met duizenden congrestitels die zijn gekopieerd van bestaande academische conferenties.

Een van die conferenties, het tweejaarlijkse ICANN voor computerwetenschappers, is op de hoogte van de gekaapte titel en heeft een waarschuwing voor WASET-conferenties op zijn website geplaatst.

Een andere gedupeerde conferentie, International Conference on Hydrogen Safety, heeft als maatregel onlangs haar naam als handelsmerk laten registreren. De organisatie overweegt nu juridische stappen tegen WASET, zegt een woordvoerder. 'Maar dat vereist wel een adres waar we de juridische papieren naartoe kunnen sturen, en het adres van WASET is niet eenvoudig te achterhalen.'

Ook in Nederland

Malafide exploitanten van wetenschappelijke conferenties zijn ook in Nederland actief. Zo doet het Naardense NH Hotel al enkele jaren dienst als locatie voor WASET-conferenties in Nederland. Medewerkers van WASET die daar onlangs tijdens een congres werden aangesproken door de Volkskrant, bleken geen contactgegevens van een verantwoordelijke te kunnen of willen geven. Ook op vragen per e-mail gaat WASET niet in.

Volgens Jocalyn Clark, redacteur van de medische vaktijdschriften PLOS Medicine en BMJ, zijn onderzoeksinstellingen en hun financiers zich nog grotendeels onbewust van de omvang van het probleem. 'Dat het probleem groter wordt, is alleen al te zien aan het aantal uitnodigingen dat ik per mail krijg. Dat zijn er meer dan twintig per week.'

WASET is een van de dominante partijen in deze groeimarkt en wordt volgens Turkse klokkenluiders gerund door de schimmige natuurkundeleraar Cemal Ardil en diens familie. Hij begon in 2007 met één congres per maand, maar organiseert intussen wereldwijd meer dan honderd conferenties per jaar. Daar gaan miljoenen in om. Deelnemers betalen tussen de 350 en 500 dollar inschrijfgeld.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.