De Jokulsarlong Gletsjer in IJsland .
De Jokulsarlong Gletsjer in IJsland . © THINKSTOCK

Aardkorst IJsland stijgt door smeltende gletsjers

Smeltende gletsjers veroorzaken niet alleen een stijging van de zeespiegel, ze leiden er ook toe dat de aarde opveert door het afnemende gewicht van de eens kolossale laag ijs die erop drukte. Dit effect is voor het eerst aangetoond op IJsland.

Onzeker was of de stijging van de aarde het gevolg is van recente veranderingen in gletsjers of dat het proces al veel langer gaande is. Onderzoekers van onder meer de Universiteit van Arizona hebben laten zien dat het effect recent is, met behulp van 62 gps-ontvangers die verspreid over het eiland aan rotsblokken zitten.

Op sommige plaatsen blijkt de IJslandse aardkorst met 30 millimeter per jaar te stijgen. Hoe dichter bij de ijskap, des te groter de stijging van de grond, blijkt uit de metingen. De temperatuur op IJsland wordt al tweehonderd jaar vastgelegd. Sinds 1980 laten de data zien dat sprake is van opwarming. Doordat de gletsjers steeds sneller smelten, neemt het terugveren van de aarde ter plaatse ook versneld toe. Een aantal gps-meters staat sinds 1995 opgesteld en het netwerk is ongeveer tien jaar geleden flink uitgebreid.

Opwarming klimaat

Verdwijnende gletsjers kunnen ter plaatse leiden tot een daling van de zeespiegel

Volgens de onderzoekers is er geen andere verklaring voor het versneld stijgen van de IJslandse aardkorst dan dat de ijslagen erboven versneld verdwijnen. Ze hopen dat hun studie, die is gepubliceerd in Geophysical Research Letters, bijdraagt aan een groter begrip over de gevolgen van de opwarming van het klimaat.

Of het versneld smelten van de ijskappen bij Groenland en IJsland een gevolg is van wereldwijde klimaatverandering, of van een mogelijk tijdelijke, meer lokale verandering in het weer, is nog niet duidelijk. Opmerkelijk is dat verdwijnende gletsjers ter plaatse kunnen leiden tot een daling van de zeespiegel: het zwaartekrachtveld van de ijsmassa trekt het water naar zich toe.