NieuwsAltruïstische baby

Aanwijzing voor diepgeworteld altruïsme: dreumes geeft smakelijk stuk fruit terug aan vreemde

Stel: je hebt honger en iemand laat per ongeluk een druif vallen. Wat doe je dan? Een dreumes van 19 maanden geeft dat stukje fruit opvallend vaak terug, blijkt uit onderzoek van een team Amerikaanse onderzoekers. 

Een kleine jongen eet een appel. Volgens nieuws onderzoek is de kans groot dat hij de appel zou teruggeven als een volwassene hem had laten vallen.Beeld Colourbox

De studie, gepubliceerd in Nature Scientific Reports, werpt nieuw licht op hoe diepgeworteld altruïstisch gedrag is bij de mens. Altruïsme komt bij veel dieren voor: veel vogels en zoogdieren delen voedsel met hun jongen. Mensapen als chimpansees delen hiernaast gebruiksvoorwerpen, die ze ook oprapen en teruggeven als een ander er een laat vallen. Maar voedsel delen met vreemden doen ze niet.

De onderzoekers observeerden de reactie van 24 kinderen van rond de 19 maanden oud wanneer een volwassene die ze niet kenden ‘per ongeluk’ een vers stuk fruit (banaan, een blauwe bes of een druif) liet vallen. De onderzoeker kon zelf niet bij het fruit, het kind wel. Als de volwassene naar het fruit reikte, pakte ruim de helft van de kinderen het op en gaf het aan de volwassene terug. Als de volwassene met opzet een stukje fruit op een bordje gooide, en hij niet probeerde het fruit te pakken, pakte maar één van de kinderen het stuk fruit om het aan de volwassene te geven.

De onderzoekers herhaalden het experiment rond de gebruikelijke etenstijd van de kinderen. Ruim een derde van de kinderen gaf het fruit ook nu terug aan de volwassene als die het fruit ‘per ongeluk’ liet vallen en het probeerde op te rapen, terwijl geen van de kinderen dit deed als de volwassene het fruit duidelijk met opzet liet vallen. Ze aten het fruit vaker zelf op dan als ze geen honger hadden, wat volgens de onderzoekers aangeeft dat ze doorhadden dat het fruit eetbaar en voedzaam was.

Geen dankbaarheid

Ten slotte bekeken de onderzoekers of het uitmaakt of een kind broertjes of zusjes heeft, en of het uit een cultuur komt die samenwerking en verbondenheid met de groep hoog in het vaandel heeft staan. Volgens de onderzoekers is dit het geval bij kinderen van Aziatische en Latijns-Amerikaanse afkomst. Inderdaad maakten deze zaken het waarschijnlijker dat de kinderen het fruit afstonden, maar de onderzoekers waarschuwen dat hun onderzoeksgroep klein was, wat de kans op statistische uitschieters vergroot.

De kinderen kenden de onderzoeker niet, en de onderzoeker toonde geen dankbaarheid als het kind het eten aan hem gaf. Daaruit maken de onderzoekers op dat het puur altruïstisch gedrag moet zijn dat de kinderen het waardevolle eten doet afstaan. 

Judith Dubas, hoogleraar ontwikkelingspsychologie aan de Universiteit Utrecht, en niet betrokken bij het onderzoek, vindt de studie interessant: ‘Blijkbaar zijn kinderen in staat spontaan voedsel te delen zonder dat iemand ze dat vraagt. Dat is evolutionair gezien interessant: waarom doen ze dat?’ 

Wel vraagt ze zich af of de resultaten bewijzen dat kinderen daadwerkelijk voedsel delen, of dat ze gewoon behulpzaam willen zijn, aangezien het voedsel niet van henzelf was. ‘We weten dat hulpgedrag al op jonge leeftijd bestaat’, zegt Dubas.

Altruïsme is aangeboren, maar eerlijk delen niet
Dat ontdekte Harvard-hoogleraar ontwikkelingspsychologie Felix Warneken. Lees hier ons interview.

Onderzoek naar vechtpartijen laat zien: de omstanders helpen wél
Dat is ‘compleet verbazingwekkend’ en een ‘behoorlijk radicale ontdekking’, zeggen de onder meer Amsterdamse onderzoekers die het allemaal op beveiligingscamera’s zagen gebeuren.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden