InzichtBloed

25 duizend miljard van deze rode ‘donuts’ reizen er door uw lichaam

Voor degenen onder ons die niet zo goed tegen naalden kunnen, is dit wellicht niet de leukste foto van de rubriek Inzicht. Eén troost: de foto is vele keren ingezoomd, in werkelijkheid gaat het slechts om een héél klein bloeddruppeltje.

Beeld Science Photo Library

Foto: Steve Gschmeissner / Science Photo Library

Uitleg: Margreet Hart, wetenschapsredacteur Sanquin Bloedbank, dr. André Mulder, klinisch chemicus UMCG, Matty P. Berg, professor in dierecologie aan de Vrije Universiteit in Amsterdam

Dat bloedcellen rood zijn is niet toevallig. Die kleur komt van het eiwit hemoglobine, een stofje dat goed is in het binden van zuurstof. Hemoglobine heeft ijzer nodig om goed te werken, wat het bloed zijn rode kleur geeft. Van wie het bloed op de foto is, vertelt het verhaal niet. Maar het is ieder geval niet van een weekdier of kreeftachtige. Die hebben bloed gebaseerd op hemocyanine, dat met koper werkt in plaats van ijzer. Wanneer hemocyanine bindt aan zuurstof kleurt het blauwig; deze dieren hebben daarom letterlijk ‘blauw bloed’.

De bloedcellen op de foto hebben al een ongelooflijke reis achter de rug. Samen met witte bloedcellen, de verdedigers tegen ziektekiemen, en bloedplaatjes, de bloedcellen die nodig zijn voor de stolling en ervoor zorgen dat je niet leeg bloedt, worden rode bloedcellen gemaakt in het beenmerg. In een druppel bloed zijn er gemiddeld zo’n 330 miljoen te vinden. In de vijf liter bloed die een mens bevat leert een snelle rekensom dat er 25 duizend miljard rode bloedcellen in moeten zitten. Deze bloedcellen reizen met een noodvaart door je bloedvaten heen; binnen een minuut zijn ze door je hele lichaam.

Even de bloedcellen op de foto goed bekijken. Mooi donutvormig, gelukkig maar, voor de eigenaar. Door sommige ziektes worden de cellen afwijkend. Sikkelcelanemie bijvoorbeeld, zorgt ervoor dat de cellen niet meer rond zijn, maar eruit zien als een sikkel of halve maan. Dat levert problemen op: de cellen kunnen niet meer door de haarvaten heen, waardoor weefsels een zuurstoftekort opbouwen en af kunnen sterven.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden