1. Als de eskimo-mummie terugmoet naar Groenland, mag Hottentotten-Venus Sarah Baartman dan ook weer naar Zuid-Afrika?

Dat moet je de Fransen vragen. En niemand minder dan Nelson Mandela heeft de Franse president Jacques Chirac en diens voorganger François Mitterrand verzocht Sarah terug te brengen naar de Kaap....

Een Hollandse boer, Hendrik Caezar, nam haar in 1810 mee naar Europa als kermisvermaak. Zij had een onwaarschijnlijk dik achterwerk en haar genitaliën bengelden buitengaats. Zo'n misvormd aapmens wilde de verlichte burgerij wel zien. In Londen werd zij op Piccadilly tentoongesteld. Maar na vier jaar was de grap eraf. Caezar verkocht haar aan Paul Taylor, een Engelsman die haar naar Parijs bracht; vermoedelijk ook omdat in Engeland de slavernij was afgeschaft, maar nog niet in andere landen. De Negerhut van Oom Tom moest nog geschreven worden.

In Parijs speelde zij een hoofdrol in een klucht en werd zij onderworpen aan talloze wetenschappelijke onderzoeken. Zij behoorde tot een 'eeuwig minderwaardig ras', zei de antropoloog Georges Cuvier. Toen zij - 26 jaar oud - stierf, zette Cuvier haar hersenen en genitaliën op sterk water. Een gipsen afdruk van haar geweldig lichaam stond tot 1981 in het museum in Parijs. Na protesten van feministen werd het beeld verwijderd.

De Griquas willen Sarah Baartman in haar geboorteland begraven. Een woordvoerder van het Musée de l'Homme verklaarde tegenover The Observer: 'Haar geraamte wordt zorgvuldig bewaard, want we weten nooit wat de wetenschap ons in de toekomst kan leren. Als zij wordt begraven, gaat die kans verloren. Zij blijft voor ons een zeer belangrijke schat.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden