12.138 deelnemers, waarvan 105 foutloze inzendingen

Twaalfduizend deelnemers aan voorronde Groot Dictee, 105 zonder fout. Vijftien van hen mogen zaterdag 10 december naar de Eerste Kamer voor de opname.

Twaalfduizendhonderdachtendertig (12.138) deelnemers aan de voorronde van het Groot Dictee. We werden er stil van. Maar het was waar. Vierduizend meer dan vorig jaar. En niet alleen dat. Tot onze verbazing waren er ook anderhalf keer zo veel mensen die de voorronde in de krant maakten: 537.

Kwam het doordat de grote A.F.Th. van der Heijden het Groot Dictee schrijft of doordat de krant er veel aandacht aan besteedde? Geen idee, maar wat doe het ertoe. Het is een leuke gedachte dat al die mensen zich afvragen of je met grote vreze schrijft, met groten vreze of met groten vrezen. Dat ideeën goed is en dat ideëen en ideën niet kloppen, dat is een inkoppertje. Maar kaassouflétje, Kaassouffleetje of kaassouflé'tje?

U denkt misschien dat de organisatie, twee professionele eindredacteuren, dat feilloos weet. Vergeet het. De Nederlandse taal zit vol valkuilen, ook voor 'taalprofs'. Vandaar dat zij onder hun werk regelmatig een beroep doen op woordenboeken en spellingsites, en daar schamen zij zich niet voor. Ook bij het schrijven van de tien zinnen met taalfouten. Dat is elk jaar weer een leuke klus. We proberen er een aardig verhaaltje van te maken met een aantal instinkers.

Wij nemen ons petje af voor de 105 deelnemers die van alle twintig woorden de juiste variant wisten en die uit de zinnen alle fouten haalden. Trouwens, de 286 deelnemers die het maar één keer verkeerd hadden verdienen niet minder respect.

Van deze 391 mensen komen er op zaterdag 10 december vijftien naar de Eerste Kamer voor de opname van het Groot Dictee van A.F.Th. van der Heijden. De 27ste editie, die evenals vorig jaar een finale Nederland-België kent.

Tekst loopt verder onder de uitslag.

De Nederlandse deelnemers

Hiska Bakker, Delden
Annemarie Braakman-Ven, Aalsmeer
Hui Shan Chan, Utrecht
Robin Jansen, Zwolle
Jan Klerks, Hilvarenbeek
Koos Kuijper, Hilversum
P. de Kuyper, Zutphen
Nel Lagas, Leiden
Berry Phlippa, Kudelstaart
Jan Riefel, Twello
Dick Stada, Eelderwolde
Annie van Velzen, Venray
Isa Verwijlen, Weert
Liesbeth Weijs, Emmeloord
Fokke Zwaan, Alkmaar

De deelnemers

Onder de Nederlandse deelnemers is ook Roberto la Rocca (50). Hij werkt inmiddels twintig jaar bij de Tweede Kamer. Voor de Dienst Verslag en Redactie vervaardigen hij en zijn collega's de Handelingen. Dat zijn de officiële verslagen van de debatten in de Eerste en de Tweede Kamer. Jaren geleden won hij driemaal op rij het zogeheten interdepartementale dictee van de Vereniging van jonge medewerkers van de Hoge Colleges van Staat. In februari van dit jaar won hij het Groot Binnenhofdictee, een dictee voor de ambtenaren van de verschillende ministeries die Den Haag rijk is.

In de Eerste Kamer zitten dertig Nederlandse deelnemers (vijftien krantenlezers en vijftien BN'ers) en dertig Belgen (krantenlezers en BV's) die de zes zinnen van het Groot Dictee foutloos proberen op te schrijven. Dat is nog nooit iemand gelukt. De beste Bekende Nederlander en de beste Nederlandse krantenlezer spelen in de finale tegen de beste Bekende Belg en de beste Belgische krantenlezer. Zij moeten individueel tien woorden spellen. Het team met de hoogste score is de winnaar van het Groot Dictee. Vorig jaar was dat Nederland.

De Bekende Nederlanders

Eva Cleven, presentatrice 'Het Klokhuis' en DJ bij FunX
Hef, rapper, driemaal winnaar State Awards
Gabrielle Hoppenbrouwers, officier van justitie bij het Openbaar Ministerie Amsterdam
Klaas van Kruistum, televisiepresentator 'Zapplive' en 'Checkpoint' (bekroond met een Gouden Stuiver)
Sadet Karabulut, Tweede Kamerlid SP
Alexander Münninghoff, schrijver, journalist, winnaar Libris Geschiedenis Prijs voor zijn boek 'De Stamhouder'
Bert Natter, uitgever en schrijver, genomineerd voor de ECI Literatuurprijs 2016 voor zijn boek 'Goldberg'
Peek Gustaaf, schrijver, in 2015 genomineerd voor de Libris Literatuur Prijs voor zijn boek 'Godin, held'
Aafke Romeijn, singer-songwriter en journalist voor o.a. Vrij Nederland
Jan Roos, lijsttrekker VNL, journalist
Loretta Schrijver, televisiepresentatrice en oud-nieuwslezeres RTL
Sheila Sitalsing, columnist de Volkskrant., journalist, 2013 winnaar Heldringprijs beste Nederlandse columnist
Debby Stam, international Nederlands damesvolleybalteam Olympische Spelen in Rio
Jean-Marc van Tol, striptekenaar o.a. 'Fokke en Sukke'
Anna Woltz, kinderboekenschrijfster, winnaar van de Gouden Griffel 2016


En het mooiste neologisme is...

We mogen A.F.Th. van der Heijden gerust de meester van de neologismen noemen. De Volkskrant publiceert hierover op donderdag 15 december in de V een interview met de schrijver. We riepen lezers op om het mooiste neologisme op te sturen. Dat mocht er een zijn van Van der Heijden, of een eigen bedenksel. We hebben het geweten.

Voor sommigen was onze vraag aanleiding om de meest intieme ontboezemingen met ons te delen, samengebald in één niet-bestaand woord. De keuze van de vijf mooiste/indrukwekkende vergde uitgebreid overleg, wat tot de volgende selectie leidde van vier zelfbedachte neologismen en een van Van der Heijden. In willekeurige volgorde, met toelichting van de inzenders.

De 'winnaars' hebben inmiddels een door de auteur gesigneerd exemplaar van Kwaadschiks ontvangen.

1. Knapensluimer

A.F.Th. gebruikt dit woord voor het eerst in een verhaal dat hij in 1980 publiceert in 'Revisor'. Later krijgt dit in licht aangepaste vorm een plaats in 'Onder het plaveisel het moeras' Knapensluimer duidt op lucide wijze aan in welke toestand Albert Egberts zich bevindt: zijn mannelijkheid is tijdelijk even niet actief, voor enige tijd ingesluimerd. Als hij zich dan door Marike laat verleiden, voelt het voor hem als een brute ontmaagding: het fijne gevoel van de onthouding, het wegstoppen van de mannelijkheid van de knaap Albert, is hij definitief kwijt. De sluimertoestand wijkt voor de harde, kale realiteit.

Walter Oussoren

2. mtijsvnikrken

Zosnelmogelijkpraten.

Bram Visser

3. Leedmagneet

Het klinkt lekker en betekent iemand die op onverklaarbare wijze altijd pech heeft. Denk aan B-100 van Bassie en Adriaan. Maar ook de tante die iedereen wel in de familie heeft. Het is vaak iemand die zich overal zorgen over maakt en zich alles aantrekt, maar ook ongevraagd veel te verwerken krijgt.

Sebastiaan de Groot

4. Kruisbesnuiving

Als je een hond hebt, weet je dat ze (bijna) allemaal nieuw bezoek willen besnuffelen, en als je de pech hebt dat neushoogte hond = schofthoogte bezoek, dan snuffelt de hond bij sterke voorkeur in het kruis van je gast. Tenminste, as je 'm dat niet afleert.

Wij hebben zo'n hond, tot vriendelijke gastheer opgevoed met het commando: "Mika, géén kruisbesnuiving!"

Dietske van der Brugge en Lex Hilhorst

5. Tatoetakelen

Tatoeages vind ik niet in alle gevallen mooi. Vandaar het woord 'tatoetakelen' als iemand heel veel tatoeages heeft.

Anny van Diggelen

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.