REPORTAGE

'We zien hem op de radar, Ted'

Dronedetectie

Het lukte een Hengeloos bedrijf een draagbare radar te maken die kan wat een conventionele radar niet kan: een kleine drone spotten. De militairen in Mali maken er dankbaar gebruik van.

Beeld Marcel van den Bergh

Terroristen gaan doorgaans minder chic gekleed dan Ted Veenhuis. Maar terrorist is de rol die de productmanager van Thales vandaag mag spelen. In driedelig pak met felpaarse das stapt Veenhuis vanuit een open raam op het platte dak van een gebouw op het voormalige vliegkamp Valkenburg, bij Katwijk. Hij laat een kleine drone los die brommend als een horzel het luchtruim kiest, een bocht maakt en dreigend op het gebouw afvliegt. In luttele seconden klinkt het van binnen: 'We zien hem op de radar, Ted.'

Veenhuis' drone is van het type dat de laatste twee, drie jaar op grote schaal is gekocht door consumenten: een vliegend wit kruis, 1,5 kilogram zwaar, 40 centimeter breed en met aan elk uiteinde een propeller. Consumenten hangen er een cameraatje onder, om mooie luchtopnamen te schieten. Maar er zijn ook kopers met minder nobele bedoelingen. Criminelen leveren met drones drugs af in de gevangenis. Terroristen verkennen er bases mee van buitenlandse troepen in Afghanistan of sturen ze met een explosief op een doelwit af.

Het probleem is, zegt onderzoeker Joris Janssen Lok van Thales, dat kleine drones met conventionele radarapparatuur niet worden gezien. Op Valkenburg demonstreert het Hengelose elektronicabedrijf aan potentiële klanten een portable installatie die dat wel kan. Het Nederlandse leger heeft al tien van deze Squire-radars in gebruik. Die waarschuwen commando's in Mali tijdig voor onheil van boven.

Witte Huis

Ook ver van militaire brandhaarden is er een markt voor de Squire, denkt Janssen Lok. 'Drones worden steeds vaker gespot op plekken waar je ze niet wilt hebben.' Vorig jaar vlogen er onbemande objecten boven kerncentrales in België en Frankrijk. In Washington was er begin dit jaar paniek, toen een drone in de tuin van het Witte Huis neerstortte. Er gaat bijna geen week voorbij of ergens wordt het luchtverkeer stilgelegd, omdat er een drone dicht langs een startbaan zoeft. In juli arresteerde de politie bij Schiphol een Bulgaarse vrachtwagenchauffeur die de controle over zijn drone had verloren.

In Nederland alleen al wordt het aantal unmanned aerial vehicles (uav's) op meer dan 80 duizend geschat. De kans op ongelukken neemt alleen maar toe. 'In de VS heeft de dienst voor het luchtverkeer vorige maand alarm geslagen', zegt Janssen Lok. 'Ze verwachten dat de drone een populair kerstcadeau wordt en dat de dag na Kerst een miljoen nieuwe drones de lucht in gaan.'

In de VS heeft de dienst voor het luchtverkeer alarm geslagen. Beeld anp

De radar van Thales oogt als een lcd-televisie op een statief, die met zwenkende bewegingen de horizon aftast. 'We zien kleinere drones op drie, twee kilometer afstand aankomen', zegt sensorspecialist Wim Schuttert. Het systeem onderscheidt drones van vogels. 'De radar zendt een signaal uit en bestudeert de ruis die door objecten worden teruggekaatst. Het klappen van de vleugels van een vogel ziet er anders uit dan de rotors van een drone.'

De radar kan nu vertellen waar de drone vliegt, met welke snelheid en hoe groot hij ongeveer is. 'In een toekomstige versie willen we ook weten wat voor type het is', zegt Schuttert. Buiten op het dak moet 'terrorist' Veenhuis zijn missie afbreken. Niet alleen omdat de radar zijn drone allang heeft gespot. 'Mijn accu is leeg.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.