INTERVIEW

'We maken ouders veel te bezorgd'

Carolien Gravesteijn, lector ouderschap en ouderbegeleiding

Waar heeft een kind baat bij? Dat ouders goed in hun vel zitten, aldus de expert in ouderschap. Opvoedtips pakken vaak averechts uit.

Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant

Opvoedadvies werkt vaak averechts en maakt ouders onzeker. Daarom vindt Carolien Gravesteijn dat we ons meer moeten richten op het welzijn van ouders - grote kans dat het dan met de kinderen ook wel goed komt. Morgen aanvaardt ze haar benoeming tot lector ouderschap en ouderbegeleiding aan de Hogeschool Leiden.

Werken opvoedtips nooit?

'Het zijn slechts handvatten. Het is niet aangetoond dat een goede opvoeding maakbaar is. Wel weten we dat al dat advies schadelijk kan zijn, doordat ouders continu horen dat ze het niet goed doen - het gaat niet goed met uw kind, dat is uw schuld.'

Heeft u een voorbeeld?

'Onlangs vertelde een moeder dat haar dochtertje het in groep 7 niet zo goed doet. Nu zitten zij en haar man bij de psycholoog. Daar word ik treurig van. Het ligt niet aan jou, heb ik haar gezegd. En dat wil ik tegen alle ouders zeggen. Misschien is een school met kleinere groepen de oplossing, of iets anders. Maar die ouder hoeft potverdorie niet in therapie. Dat lost niets op, daar durf ik mijn hand voor in het vuur te steken.'

Wat moet er wel gebeuren?

'Het is veel belangrijker dat een ouder lekker in zijn vel zit, daar heeft het kind meer baat bij. We moeten ouders beter voorbereiden op het ouderschap; dat blijkt veel meer invloed te hebben dan allerlei opvoedtips.'

Eerst op cursus voor je ouder wordt? Dat klinkt als betutteling.

'Ik ben juist tegen betuttelen. Ik bedoel dat je als bijna-ouder tijdens een zwangerschapscursus niet alleen hoort hoe een bevalling zal gaan, maar ook dat het overgrote deel van de jonge ouders in een relationele dip komt met hun partner. Dat kun je bijvoorbeeld laten zien door video's te tonen van interviews met jonge ouders. Dan weten mensen als het gebeurt dat het geen drama is, maar heel gewoon.'

Hebben we daar wel behoefte aan?

'Een van de meest voorspellende factoren voor het geslaagd opgroeien van een kind is de realistische verwachting die mensen van tevoren van het ouderschap hadden.

'We hebben recentelijk 150 ouders gevraagd waaraan zij behoefte hebben. Wat opviel was dat die gesprekken niet over het kind gingen, maar over henzelf. Met het kind loopt het wel, zeggen ze, maar met m'n partner vind ik het lastig; of: hoe regel ik het allemaal met werk, opvang, zorg, school en alle activiteiten?

'Ik pleit voor een maatschappelijke mindshift. Ouders móéten van alles. Kinderen moeten naar muzieklessen, sport, ouders moeten elke zaterdag langs het voetbalveld staan. De school verwacht dat ouders helpen bij het huiswerk. Ik sprak ooit een huilende moeder op het schoolplein; ze was bang dat haar zoontje met rekenhuiswerk naar huis zou komen en daar snapte ze niets van. Dat is toch de omgekeerde wereld?

'Jennifer Senior (een Amerikaanse journaliste die een boek over modern ouderschap schreef, red.) zei het mooi. Vroeger werkten kinderen voor hun ouders, nu werken ouders voor hun kinderen. Kinderen zijn economisch waardeloos maar emotioneel onbetaalbaar geworden.'

Hoe komt dat?

'We hebben ouders het idee gegeven dat al die dingen moeten. Daar is de wetenschap mede verantwoordelijk voor. Daarom moeten we van het idee af dat kinderen maakbaar zijn en dat je hen als ouder verwaarloost als je al die dingen niet doet. En we moeten ouders veel meer betrekken in het onderzoek. Dat is ook het uitgangspunt van onze meerjarenstudie.'

Wat zou u ouders adviseren?

'Laat je niet gek maken en zorg eerst maar eens goed voor jezelf, daar heeft het kind veel meer aan. Ik zeg niet dat we het allemaal moeten laten varen. Maar als je kind ontspoort is het niet meteen jouw schuld. Opvoeden is maar een van de vele aspecten die een rol spelen. En denk vaker: het komt wel goed. Het lijkt een dooddoener, maar meestal is het waar.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.