Een bezoeker aan een elektronicashow in Sjanghai test een virtual reality-bril.
Een bezoeker aan een elektronicashow in Sjanghai test een virtual reality-bril. © AFP

'Virtual reality kan helpen tegen alcoholverslaving'

Virtual realilty therapie kan mensen helpen om van hun alcoholverslaving af te komen. Dat stellen Koreaanse onderzoekers deze week in Journal of Studies on Alcohol and Drugs.

Het scheppen van een virtuele wereld bleek eerder al nuttig om mensen van hun angst- of posttraumatische stressstoornis af te helpen. In een gecontroleerde setting kunnen ze zo de confrontatie aangaan met hetgeen ze vrezen. Onderzoekers van het Chung-Ang University Hospital in Seoel breidden de therapie uit naar de verslavingszorg, in de hoop het alcoholprobleem te verkleinen.

Op CT- en PET-scans zagen de onderzoekers dat de twaalf deelnemende alcoholisten een lagere stofwisseling hadden in bepaalde gebieden in hun brein dan mensen uit de controlegroep. Gebieden die geassocieerd zijn met verhoogde gevoeligheid voor prikkels uit de omgeving (zoals een glas bier).

In vijf weken trachtten de onderzoekers die hersengebieden 'normaal' te laten functioneren, door de verslaafden aan tien virtual reality sessies te onderwerpen. Deze bestonden uit drie fasen. Een rustgevende, een risicovolle en een die aversie oproept. De risicovolle beelden bestonden uit hevig drinkende mensen in een traditioneel Koreaanse bar. De aversieve beelden gingen een stapje verder: fragmenten van kotsende alcoholisten, compleet met geluid. Bovendien werd van de deelnemers gevraagd een beker gefermenteerde melk met gist te drinken, berucht om haar gelijkenis met braaksel.

Na de misselijkmakende, Clockwork Orange-achtige taferelen bleken de bovengenoemde hersengebieden van de alcoholisten inderdaad meer te lijken op die van de gezonde controlegroep. Dit betekent dat hun neiging naar alcohol afgenomen is, aldus de onderzoekers. Ze controleerden daarbij niet of de daadwerkelijke alcoholconsumptie ook afnam.

Geen controlegroep

Nienke van Atteveldt, neurowetenschapper aan de Vrije Universiteit, is niet erg lovend over het onderzoek van haar Koreaanse collega's. 'Ze hebben bijvoorbeeld geen controle-behandelingsgroep gebruikt. Nu is niet duidelijk of de verschillen in de hersenen nou door de virtual reality behandeling komen, of door iets anders.' Misschien had wat extra aandacht of een heel andere behandeling wel dezelfde effecten gehad, merkt ze op. 'Ook keken ze niet naar hersenstofwisseling tijdens die glas-bier-prikkel, maar tijdens rust. Zo weet je nog steeds niet hoe hun brein na de behandeling op alcohol-gerelateerde prikkels reageert.'