‘Sociale druk twintigers steeg met 33 procent.’ Klopt dit wel?

Berichten verspreiden zich vaak razendsnel, of ze nu kloppen of niet. Wij proberen de zin van de onzin te scheiden. Vandaag: de sociale druk die twintigers voelen om te presteren steeg sinds 1989 met 33 procent.

Uit wetenschappelijk onderzoek zou blijken dat de druk die hoogopgeleide twintigers nu voelen om te presteren met 33 procent is toegenomen ten opzichte van 1989. Maar klopt dit wel? Beeld Getty

Van wie komt de claim?

‘De twintiger van nu wil te veel’, kopte NRC Handelsblad vorige maand. De krant berichtte over een Brits onderzoek uit januari. Hieruit zou blijken dat de druk die hoogopgeleide twintigers nu voelen om te presteren met 33 procent is toegenomen ten opzichte van 1989. Ook de Volkskrant noemde dit percentage in een artikel. De buitenlandse pers pikte het nieuws eveneens op. The hidden epidemic of perfectionism in millennials, kopte CBS News in januari. Maar kun je zo’n gevoel tot op het procent nauwkeurig bepalen?

Klopt het?

Onderzoekers Thomas Curran van de Universiteit van Bath en Andrew Hill van de York St. John Universiteit analyseerden de data van ruim 41 duizend Britse, Canadese en Amerikaanse studenten vanaf 1989 tot 2016, lezen we in een persbericht

Ze deden een meta-analyse: ze veegden de gegevens uit 160 studies bijeen waarin met vragenlijsten drie ‘perfectionismeschalen’ werden gemeten. Allereerst de druk die studenten van buitenaf ervaren om perfect te zijn. De twee Britten zagen hierbij een toename van 33 procent. Ze keken ook hoe kritisch de studenten voor zichzelf zijn en waren. De perfectionismescores hiervoor stegen met 10 procent. En hoe veeleisend jongeren jegens anderen zijn? Die scores stegen met 16 procent.

In de grafieken in de publicatie zien we deze toename echter niet. Alleen de druk die studenten van buitenaf ervaren lijkt te stijgen, maar met ‘slechts’ 10 procent, in plaats van 33 procent. Rond de grafiek zit bovendien een hoop ruis, wat duidt op grote onzekerheidsmarges.

Volgens statisticus Casper Albers van de Rijksuniversiteit Groningen hebben de onderzoekers ‘gegoocheld met cijfers’. Voor de fijnproevers: ze hebben de veranderingen van de standaarddeviaties  een maat voor de spreiding van data  door de jaren heen vertaald naar percentielscores. ‘Dat is een beetje dubieus.’ In de studie staat deze bewerking beschreven, maar niet in het persbericht.

Ook statisticus Maarten van Smeden van het Leids Universitair Medisch Centrum is verbaasd. ‘Als je naar de resultaten kijkt, lijkt het effect van tijd op perfectionisme juist heel klein.’

We bellen Curran. ‘Dat cijfer van 33 procent is klakkeloos door journalisten overgenomen en is niet helemaal correct’, zegt hij. ‘Journalisten zijn op de sensatietoer gegaan.’

Maar wacht nou, u noemt dat getal zonder verdere uitleg in een persbericht. ‘Ik had het cijfer misschien beter anders kunnen communiceren. Er is een spanningsveld tussen het presenteren van subtiliteiten rond bevindingen en het overbrengen van makkelijk verteerbare cijfers.’

Conclusie:

Onderzoek toont niet aan dat de sociale druk die twintigers voelen met 33 procent is toegenomen, maar hooguit met 10 procent.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.