Nieuws Oesters

‘Oer-Hollandse’ platte oester blijkt in harmonie te leven met invasieve soort Japanse oester

In natuurgebied de Voordelta, voor de Zeeuwse en Zuid-Hollandse kust, blijken inheemse platte oesters uitstekend te groeien op de schelpen van levende en dode Japanse oesters. Dit is opmerkelijk, omdat wetenschappers lang dachten dat de Japanse oester als invasieve soort juist de ‘oer-Hollandse’ platte oester het leven onmogelijk maakte.

Een platte oesterbank. Foto Bureau Waardenburg

De in 2016 ontdekte oesterbank herbergt ook zestig procent meer soorten dan de zandige zeebodemdelen, blijkt uit een vandaag verschenen publicatie in het wetenschappelijk tijdschrift Marine Biology Research. Op het oesterrif komen onder meer Europese zeekreeften en Noordzeekrabben in groten getale voor, net als zeedahlia’s en zeenaalden (familie van het zeepaardje).

‘We hebben langs 25 meter lange transectlijnen op elke vijf meter een gebiedje van 50 bij 50 centimeter nauwkeurig in kaart gebracht’, zegt Wouter Lengkeek van ecologisch onderzoeksbureau Waardenburg, een van de auteurs van de publicatie. ‘Een eerste duiker schreef onder water alle biodiversiteit op, een tweede duiker nam vervolgens de grootte van de Japanse en platte oesters op, en dit hebben we 75 keer op verschillende plaatsen in het oesterrif herhaald’, aldus Lengkeek, die de oesterbank in 2016 bij toeval ontdekte.

‘We hebben nu veel meer kwantitatief bewijsmateriaal voor de algemene veronderstelling dat natuurlijke oesterbanken kraamkamers voor biodiversiteit zijn.’ Aan de studie werkten ook ARK Natuurontwikkeling, Wageningen Marine Research, Sas Consultancy en het Wereld Natuur Fonds mee.

Vreedzame co-existentie

Vooral de vreedzame co-existentie tussen de Japanse oester en de platte oester op deze wilde oesterbank is opmerkelijk. De Japanse oester is immers een invasieve exoot, die op veel plekken de leefomgeving van de inheemse platte oester volledig heeft overgenomen. De platte oester staat intussen op de Rode Lijst van bedreigde diersoorten, waarvoor Nederland de plicht heeft aan herstel te werken. ‘Uit ons onderzoek blijkt dat ze elkaar goed verdragen en zelfs een handje helpen’, aldus Lengkeek.

Bijna alle in Nederland geconsumeerde oesters zijn Japanse oesters die op commerciële oesterbanken in de Oosterschelde worden geteeld. Ze produceren enorm veel zaad, wat verklaart dat ze zich ook verder zeewaarts hebben gevestigd. ‘Een wilde oester wordt gemiddeld tien jaar oud. De schelpen blijven echter veel langer aanwezig. We zien dat de platte oesters zich zowel aan dode Japanse oesterschelpen als aan levende exemplaren hechten’, aldus Lengkeek.

Deze week bleek ook dat uitgezette platte oesters zich succesvol voortplanten in het gebied van de Borkumse Stenen (Noordzee boven de oostelijke Waddenzee). Daar zijn uitgestrooide mosselschelpen als substraat aangebracht.

‘Een heel interessante vinding’, reageert kustecoloog Tjisse van der Heide van onderzoeksinstituut NIOZ en Rijksuniversiteit Groningen. ‘We zien in de Waddenzee ook grote verschillen in biodiversiteit tussen mossel- en oesterbanken en de zandige bodem. Het is belangrijk voor de soortenrijkdom dat dit nu ook in de Noordzee het geval is.’ Van der Heide denkt dat de offshore-windparken, verder zeewaarts van de Zeeuwse en Zuid-Hollandse kust, een enorme kans voor platte oesterbanken bieden. ‘Er is geen stukje Noordzee dat niet wordt bevist, dus de rust in de windparken kan de platte oester profijt opleveren.’

Twee kleine platte oesters op een grote Japanse oester. Foto Bureau Waardenburg
Japanse oester (links) en platte oester (rechts). Foto Bureau Waardenburg
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.