'Ik heb over heel de wereld gedoken'

Alles voor de wetenschap

De Volkskrant interviewt de avontuurlijkste wetenschappers over hun veldwerk. Bioloog en duiker Sancia van der Meij is dol op galkrabben.

Beeld Els Zweerink

'Dat zijn mooie momenten: als je samen met zeebiologen op een eilandje zit en de hele avond praat over een onbeduidend beestje waar niemand nog ooit van heeft gehoord. Dat vind ik echt heel leuk aan wetenschap. Het is een vrolijke obsessie.

'Ik ben de enige op de wereld die onderzoek doet naar galkrabben. Dat zijn beestjes - 3 tot 5 millimeter - die in koralen leven. Ik onderzoek en beschrijf de patronen van dat samenleven. Een deel van mijn werk is het beschrijven en classificeren van soorten. Voor dit type werk is steeds minder geld beschikbaar, terwijl het in mijn ogen zo belangrijk is. Als we niet weten welke diersoorten er zijn, kunnen we hun ecologie niet bestuderen, patronen niet begrijpen en ze niet beschermen.

'Elke koraalsoort heeft gewoonlijk een eigen galkrabbensoort. Als de favoriete koraalsoort niet meer beschikbaar is, springt de bewoner soms over naar een andere soort. Dan wordt het interessant. Koraal geeft chemische stoffen af waarop larfjes van krabben reageren. Bij elke koraalsoort zijn die signaalstoffen anders. Hoe kan het dat een krabbensoort op meerdere signalen kan reageren? Een antwoord heb ik nog niet.

Naam? Sancia van der Meij

Leeftijd? 34

Beroep? Bioloog, met een aanstelling voor drie jaar als onderzoeker bij het Museum voor Natuurlijke Historie universiteit van Oxford. Ze is ook gastonderzoeker bij Naturalis in Leiden.

Missie? De diversiteit aan leven op koraalriffen begrijpen.

'In de jaren tachtig waren vijftig soorten galkrabben beschreven. Door te zoeken op plekken waar nooit iemand had gezocht en dankzij dna-analyse weten we nu dat er honderd soorten zijn. Tot nu toe heb ik vier soorten galkrabben beschreven en een naam gegeven. En er komen er nog een paar aan.

'Je weet dat je een nieuwe soort te pakken hebt als je een krab ziet die niet past in de vakjes die in mijn hoofd zitten.

'Bij het duiken neem ik hamer, beitel, verzamelnet en een camera mee. Als ik iets nieuws zie, breek ik een stukje koraal met bewoner af. In een veldlab worden de beestjes gefotografeerd als ze nog kleur hebben. Die verliezen ze als ze in alcohol worden bewaard.

'Ik heb over heel de wereld gedoken: bij Japan, Indonesië, Maleisië, Australië, Maldiven, Curaçao en in de Rode Zee. Ik heb mooie koraalriffen gezien, maar van collega's die al langer meedraaien hoor ik dat het koraal voor mijn tijd nog gezonder en minder beschadigd was. Schokkend vind ik de overbevissing. Een paar jaar geleden hebben we met een team drie weken gedoken bij Indonesië en al die tijd hebben we maar één haai gezien. Ze lagen wel op de markt.

'Een van de spannendste momenten was tijdens een nachtduik bij een Indonesisch eiland. Samen met een andere duiker was ik gescheiden geraakt van de rest van de groep en toen we boven kwamen was de boot weg. Dan dobber je rond in het donker, terwijl je weet dat er krokodillen zitten. Het duurde een half uur voor we werden opgepikt.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.