REPORTAGE

'Hier zitten de uitvinders van de toekomst tussen'

Generation Discover Festival in Den Haag

Met een groot festival wil Shell jongeren warm maken voor techniek. Basisscholen moeten er voortaan aandacht aan schenken, maar worstelen er nog mee. 'Het is buiten mijn comfortzone.'

Het festivalterrein op het Haagse Malieveld. Beeld Jiri Buller / de Volkskrant

'Juf, van plastic! Weet je hoe vet dit is?' Een groepje leerlingen heeft handmatig plastic bekers vermalen tot spaghettislierten en deze verhit. De smurrie dient als grondstof voor een 3D-printer. De verbazing is groot als het apparaat even later een zegelring uitspuugt.

'Mag ik hem een tijdje lenen?', vraagt juf Nicole Boles van de Haagse basisschool De Startbaan aan Anisha (12). 'Ik wil de hele klas laten zien hoe het werkt. Ik heb ook al een bekertje en sliertjes verzameld. Je krijgt hem later terug, beloofd.'

Techniek is voor veel kinderen én hun docenten een onbekende wereld. En onbekend maakt onbemind, weten werkgevers sinds jaar en dag: vacatures zijn lastig te vervullen. Shell poogt het enthousiasme aan te wakkeren met het Generation Discover Festival. Op het Malieveld staan een reuzenrad en witte koepels die lijken op bovenmaatse iglo's. Je kunt onder andere energie opwekken door te springen op een kinetische dansvloer, maquettes bouwen voor de stad van de toekomst en een drone besturen.

Girlsday

Tot en met woensdag worden 154 scholen uit de regio Den Haag verwacht. Ook voor Nicole Boles is het gratis dagje uit leerzaam, zegt ze. 'Wij hebben al een technieklokaal. Maar voor mij is het buiten mijn comfortzone - er wordt toch al veel van leerkrachten verwacht. Maar de kinderen vinden het leuk; al denk ik stiekem dat het jongens meer aanspreekt dan meisjes.'

Al jaren proberen werkgevers, overheid en onderwijs van alles om techniekstudies aantrekkelijk te maken. De jaarlijkse 'Girlsday' laat meisjes kennismaken met bèta, techniek en ict; basisschoolleerlingen uit Rotterdam krijgen op de haven gerichte lessen en excursies. Met Generation Discover pakt Shell het groots aan: samen met partners als BASF, AkzoNobel, museum Boerhaave en het populair-wetenschappelijk museum Museon. In Den Haag worden tot en met woensdag 30 duizend bezoekers verwacht, daarna gaat het festival op tournee.

Langzaam, té langzaam voor het bedrijfsleven, werpen leerlingen hun schroom voor technische studies af (zie inzet). Maar wat levert een evenement als Generation Discover op termijn op? 'We zien al dat er op middelbare scholen meer aandacht komt voor de profielen natuur en techniek, maar de doorstroom naar technische studies blijft nog achter', zegt Marjan van Loon, president-directeur van Shell Nederland. 'We willen graag een zetje geven.'

In de rij staan om te leren hoe je een drone bestuurt. Beeld Jiri Buller / de Volkskrant

Verbeelding prikkelen

Van Loon helpt een meisje bij het maken van een race-autootje dat op zout water rijdt. Op een racebaan kan ze tegen andere auto's een wedstrijdje houden. Van Loon is blij dat over een tijdje alle 7.000 basisscholen les moeten geven in wetenschap en technologie. Dat hebben overheid, bedrijfsleven, vakbonden en het onderwijs afgesproken in het Nationaal Technologiepact 2020.

'Leerkrachten zoeken nog hoe ze dat vorm moeten geven', zegt Van Loon, zelf opgeleid als scheikundig technoloog. 'Wij helpen de verbeelding te prikkelen.' In totaal wil Shell 1 miljoen kinderen en jongeren bereiken. 'Met dit festival, maar bijvoorbeeld ook door middelbare scholieren uit te dagen profielwerkstukken met technische onderwerpen te maken. Wij bieden geen oplossingen, maar stellen vragen. Hier zitten de uitvinders van de toekomst tussen.'

Maar dan moeten ze wel de juiste handvatten krijgen. Dat blijkt lastig. Rianne Mallee, docente van de Christelijke Montessorischool in Den Haag, zou graag meer technieklessen geven. 'Maar het is moeilijk er tijd voor vrij te maken, je hebt ruimte en materialen nodig. En er moet al zoveel op school. Het niveau van taal en rekenen moet omhoog en dan komt dit er nog bij.'

Huizen van piepschuim

Mallee zit in een van de koepels met kinderen te bouwen aan de stad van de toekomst. Ze maken huizen van piepschuim en satéprikkers. 'Als je kinderen vraagt wat ze later willen worden, komen vooral jongens op techniek uit: iets met computers', zegt Mallee: 'Maar ze noemen vooral beroepen die ze uit hun directe omgeving kennen: arts, advocaat, brandweerman, juf of meester.'

Julian (10) maakt intussen met elastiekjes een platform waarmee je auto's kunt optakelen. Iets voor hem, ontwerper of elektromonteur? 'Nee, ik wil voetballer worden.' Naast hem maakt Jore (11) een huis. 'Er komen nog zonnepanelen op.' Leuk dat knutselen, vindt hij. 'Maar ik wil YouTuber worden.'

Gele koffiebekertjes worden plastic spaghetti voor een 3D-printer. Beeld Jiri Buller / de Volkskrant

Benjamin Roos (12) en Manuel Bol (12) zien de techniek wel als hun toekomst. De een wil uitvinder worden ('iets bij Google'), de ander ict'er ('Mijn neef werkt bij Microsoft'). De twee brugklasleerlingen van het Christelijk Lyceum Zandvliet in het Haagse Bezuidenhout stelden voor om hier met de klas heen te gaan. En dat kon.

Marleen Claesssens, hun docent wiskunde en science, is trots op de twee. Ze ziet dat techniek de laatste tien jaar populairder is geworden op haar school. 'De natuurprofielen worden vaker gekozen.' In het vak science, op de brugklas en in de tweede, leert ze leerlingen de basisprincipes van wetenschappelijk onderzoek, de ontwerpcyclus van een product en programmeren. 'Het leuke aan dat vak is dat je creatief bezig bent. Bij wiskunde moet je toch stilzitten aan je bureau.'

Veel meer techneuten

Goed nieuws voor werkgevers die techneuten zoeken: mbo, hbo én universiteit leveren de komende jaren meer jongeren af met een technische opleiding. Tussen 2015 en 2020 zal de instroom op de arbeidsmarkt hoger zijn dan in de vijf voorafgaande jaren. Dat blijft uit prognoses van het Researchcentrum voor Onderwijs en Arbeidsmarkt (ROA) in Maastricht. Het aantal banen in informatica en technische beroepen stijgt tot 2020 met 1,2 procent, aldus het ROA. Die groei volgt na een periode van krimp - ook technici hadden last van de economische crisis. Inmiddels heeft de ict-sector vooral moeite personeel te vinden dat verstand heeft van cloud computing en big data. Binnen de technische beroepen hebben bouwarbeiders het laagste uurloon, ingenieurs en architecten het hoogste.

Shell zoekt jaarlijks een paar honderd nieuwe werknemers, van wie tweederde met technische achtergrond. Het bedrijf heeft vooral een tekort aan technische mbo'ers en hbo'ers voor de fabrieken in Pernis en Moerdijk.

Qua academici zit het bedrijf te springen om opleidingen als lucht- en ruimtevaarttechniek, chemische technologie en ict.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.