'Deal over doorgifte data Europeanen aan VS is ongeldig'

Nationale toezichthouders zijn niet gebonden aan een beschikking van de Europese Commissie dat gegevens van Europeanen naar de VS gestuurd mogen worden omdat ze daar voldoende beschermd worden. Ze mogen die verzending opschorten, luidt een advies aan het Hof van Justitie van de Europese Unie (HvJEU).

Beeld anp

De advocaat-generaal van het Europees Hof van Justitie schrijft in zijn advies zelfs dat de desbetreffende beschikking ongeldig is. Het HvjEU neemt het advies van de advocaat-generaal vrijwel altijd over. De zaak is aanhangig gemaakt door een Oostenrijker die er bezwaar tegen maakte dat de Ierse dochteronderneming van Facebook zijn gegevens doorspeelde aan servers in de Verenigde Staten. Hij betoogde dat de Snowden-onthullingen hadden aangetoond dat zijn data daar niet in veilige handen waren.

De Ierse toezichthouder wees het bezwaar van de hand met een verwijzing naar de beschikking van de Europese Commissie van 2002 over de Safe Harbour-afspraken, die zouden waarborgen dat de VS een voldoende niveau van bescherming van persoonsgegevens biedt. De zaak ging naar het High Court of Ireland, dat vervolgens van het HvJEU wilde weten of nationale autoriteiten zelf de mate van bescherming nog mogen onderzoeken en zo nodig de gegevensverstrekking mogen opschorten.

Onafhankelijkheid

Die vraag heeft de advocaat-generaal nu met ja beantwoord. Volgens zijn advies mag de beschikking van de Europese Commissie de onafhankelijkheid en de bevoegdheden van de toezichthouders niet inperken. De beschikking speelt wel een belangrijke rol, maar als er een klacht komt die een veilige dataoverdracht in twijfel trekt, moet deze onderzocht worden.

Volgens de advocaat-generaal kan bovendien worden vastgesteld dat de Amerikaanse inlichtingendiensten ongericht en op grote schaal surveillances uitvoeren, waardoor er helemaal geen voldoende bescherming in het land is. Hij spreekt onder andere over 'inmenging in het recht op eerbiediging van het privéleven en van het familie- en gezinsleven en het recht op bescherming van persoonsgegevens'. De beschikking van de Europese Commissie is daarom volgens hem ongeldig. Het HvJEU moet dit volgens de advocaat-generaal toetsen.

Het advies is van belang voor personen die niet willen dat internetdiensten hun gegevens in datacenters in de VS opslaan. Als het HvJEU het advies overneemt, kunnen die personen bij nationale toezichthouders als het CBP bezwaar aantekenen, waarna die van geval tot geval kunnen beslissen dat de gegevensoverdracht niet mag plaatsvinden.

Het Hof van Justitie van de Europese Unie in Luxemburg Beeld epa
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.