'Als je een echte man bent, dan hou je je kostbaarste bezit voor je'

In comments op Marokkaanse- en Turks-Nederlandse vloggers speelt zich een seksualiteitsoorlog af

YouTubers worden net zo geslutshamed als de vrouwen in expose-berichtengroepen.

Beautyvlogger Fadim Kurt met haar Ghanese verloofde Marvin Foto Still uit een vlog van Fadim Kurt

'Er is een seksualiteitsoorlog gaande', schreef jeugdhulpverlener en trainer Nora El Abdouni onlangs in een opiniestuk in NRC Handelsblad. Aanleiding voor haar ingezonden stuk was een onthullende NOS op 3 -reportage, over de zogeheten 'expose'-berichtengroepen waarin intieme foto's en filmpjes van meisjes van Marokkaanse en Turkse afkomst fanatiek worden verspreid onder duizenden overwegend mannelijke leden. Volgens deze mannen moeten 'kechs' - straattaal voor 'hoeren' - worden ontmaskerd en aan de schandpaal genageld. 'Een moderne vorm van eerwraak', aldus El Abdouni.

Hoe wreed de gevolgen van deze gerichte publiekelijke vernederingen kunnen zijn, bleek uit het persoonlijke verhaal van Ouahiba dat in de NOS-reportage aan bod kwam. De 19-jarige was drie jaar lang non-stop het doelwit van deze schandpaalgroepen nadat haar ex-vriend een naaktfilmpje op internet gooide. Haar ouders werden op straat aangesproken, vriendinnen lieten haar in de steek uit vrees dat haar beschadigde reputatie ook op hen zou afstralen en ze raakte eraan gewend dat ze voor hoer werd uitgescholden.

Naaktfilmpje

In november plaatst Ouahiba (19) een YouTube-video waarin ze vertelt over een naaktfilmpje, dat haar ex-vriend verspreidde en dat al 3 jaar via sociale media circuleert onder Marokkaans-Nederlandse jongeren. Ouahiba vertelt in het filmpje over de gevolgen voor haarzelf en haar ouders.

Ouahiba was drie jaar lang non-stop het doelwit van de schandpaalgroepen. Foto Still uit de video van Ouahiba

Maar wie wil weten hoe de zedenpolitie onder Nederlandse jongeren van Marokkaanse of Turkse afkomst functioneert, hoeft geen kijkje te nemen in deze schimmige berichtengroepen. In de openbare reacties onder vlogs van jonge Marokkaans- en Turks-Nederlandse vrouwen wordt de dubbele seksuele moraal in Marokkaanse en Turkse gemeenschappen bevestigd én bevochten.

Bekijk de vlogs en je ziet aanvankelijk nauwelijks verschil met andere Nederlandse twintigers die op YouTube een inkijkje bieden in hun leven. De vrouwen hebben net als hun leeftijdsgenoten een preoccupatie met make-up, sushi en winkelen. Ze filmen uitjes in een pretpark, etentjes met vriendinnen en vakanties in Marokko of Turkije. En de meeste jonge kijkers, vaak ook van Marokkaanse of Turkse afkomst, vinden het fantastisch.

De vlogsters moeten het alleen niet wagen om zich 'te sexy' te kleden of zich seksueel autonoom te gedragen. Neem beautyvlogger Fadim Kurt uit Nijverdal, beter bekend als 'Makeupartistfadim' op YouTube (33 duizend abonnees) en Instagram (13 duizend volgers). Ze is pas 20 jaar, maar binnen enkele jaren is Kurt uitgegroeid tot een succesvolle make-upspecialist die met bekende artiesten en YouTubers als Ronnie Flex en Famke Louise werkt. Een Turks-Twentse selfmade woman wier carrière als een lichtend voorbeeld geldt voor haar jonge fans.

Toch oogst Kurt niet alleen bewondering. Sinds haar Ghanees-Nederlandse verloofde Marvin in haar vlogs te zien is, kan ze rekenen op soms wel tientallen afkeurende reacties per filmpje. Want een vrouw met Turkse roots die met een zwarte, niet-islamitische man gaat én hem verliefd zoent voor de camera? Onbestaanbaar, volgens de veelal islamitische jonge kijkers. De reacties variëren van platte en racistische onderbuik-oprispingen ('gewoon een Turkse neger slet') tot opmerkingen over Kurts opvoeding, die haar vermeende losbandige gedrag zou moeten verklaren ('je ouders moeten zich schamen dat je met een neger gaat'). Dat haar ouders zelf geen moeite hebben met een christelijke Ghanees-Nederlandse schoonzoon lijkt de criticasters niet te deren.

Ook de reacties onder de vlogs van Myriam (46 duizend abonnees op YouTube en 57 duizend volgers op Instagram), een jonge christelijke Iraaks-Nederlandse vrouw die getrouwd is met de bekende YouTuber Nesim Ahmadi (islamitisch en van Iraaks-Turkse afkomst), zijn niet mals. Myriam heeft door haar naam en uiterlijk 'de pech' geregeld versleten te worden voor Marokkaanse moslima. Reden voor haar fans om haar te wijzen op haar 'zondige' gedrag voor de camera, zoals het dragen van sexy kleding en uitdagend dansen voor haar echtgenoot. Het bezoekje aan een privé-sauna in zwemkleding dat Myriam liet zien in de vlog 'It's my birthday!! Vlog89' leidde tot grote commotie in de commentaarruimte. Want hoe durfde ze zo schaamteloos te zijn? En heeft ze dan geen respect voor haar islamitische man, als andere mannen haar halfnaakt kunnen zien? Wat een onschuldig inkijkje moest zijn in een van haar mooiste dagen van het jaar werd uiteindelijk een publieke afstraffing door haar fans. De aanvallen op haar seksualiteit waren ditmaal zo heftig, dat Myriam uiteindelijk de mogelijkheid om te reageren uitschakelde.

Myriam Ahmadi met haar man en bekende YouTuber Nesim, deze vlog leidde tot grote commotie in de commentaarruimte Foto Still uit een vlog van Myriam

Waar komt die focus op de seksualiteit van Turks- en Marokkaans-Nederlandse vloggers vandaan? En waarin verschillen die reacties ten opzichte van autochtone vloggers die ook geregeld te maken hebben met opmerkingen over sexy kleding of gedrag?

Volgens Nora El Abdouni (28), die deze praktijken kent vanuit haar werk voor jeugdhulporganisatie Pretty Woman, is 'slutshaming' een fenomeen dat meer voorkomt binnen de Turkse en Marokkaanse gemeenschap - zowel offline als online. El Abdouni: 'Toevallig hoorde ik laatst in de trein twee meiden met een Marokkaanse achtergrond over iemand roddelen: 'Lekker voor haar, nu kan iedereen zien dat ze niet zo heilig is.' Als je je offline al niet bewust bent van je uitingen, nota bene in een volle spitstrein waar iedereen mee kan luisteren, dan is dat in de digitale wereld waar mensen anoniem kunnen reageren helemaal een uitdaging.'

El Abdouni benadrukt dat de oorzaak van de wijdverspreide 'slutshaming' onder jongeren van Marokkaanse en Turkse afkomst niet eenduidig is. 'Maar de belangrijkste oorzaak is dat deze gemeenschappen veelal denken vanuit gezamenlijke normen, waarbij weinig tot geen ruimte is voor het individu.'

Ook de ongelijke genderverhouding speelt een rol, zegt El Abdouni. 'Seksueel overschrijdend gedrag bij een vrouw wordt in de Turkse en Marokkaanse gemeenschap zeer breed geïnterpreteerd. De manier waarop ze zich uit en welke onderwerpen zij aandraagt in haar filmpjes kunnen al aanstoot geven. Een vrouw hoort zich volgens de norm bescheiden en onschuldig te gedragen. Wanneer een autonome dame met eigenheid, pit en een mening daar tegen indruist, dan is ze een prooi.'

De video 'Mag jouw vrouw vloggen?' van YouTuber Salaheddine biedt een klein inkijkje in de ongelijke genderverhouding binnen de Marokkaanse gemeenschap. In het filmpje vraagt Salaheddine jonge Marokkaans-Nederlandse mannen op straat of hun partner zou mogen vloggen (vrouwen wordt die vraag niet gesteld) wanneer ze getrouwd zijn. De meeste jongens geven toe er moeite mee te hebben, maar zeggen dat de vrouw het zelf maar moet weten. Een enkeling moet er niet aan denken. 'Binnen de Marokkaanse gemeenschap gaan mensen sowieso praten', geeft een man als argument om het zijn vrouw te verbieden. 'Maar ik zie veel mannen die hun vrouwen toch laten vloggen', zegt Salahedinne tegen een andere jongen. Hij haalt zijn schouders op: 'Dat zijn geen echte mannen. Als je een echte man bent, dan hou je je kostbaarste bezit voor je. Of niet?'

Tekst gaat verder onder de foto

Nora El Abdouni noemt de expose-groepen 'een moderne vorm van eerwraak'
De video 'Mag jouw vrouw vloggen?' van YouTuber Salaheddine Foto Still uit de vlog van Salaheddine

Dat vooral vrouwen last ondervinden van ongelijke genderverhoudingen betekent echter niet dat alleen jongens de meisjes ter verantwoording roepen, zegt El Abdouni. 'Meisjes doen dat ook richting meisjes. Positie binnen de gemeenschap verkrijgen kan bijvoorbeeld een motivatie zijn voor een meisje om ander meisje te slutshamen. Zo laat je immers zien dat jij niet bij die afwijkende groep hoort. Extreme jaloezie en ongenoegen kunnen een meisje ook doen geloven dat ze het recht heeft om een ander neer te halen.'

Volgens Nora El Abdouni is sociale media een belangrijk platform om te werken aan een mentaliteitsverandering. 'Jongeren begeven zich gemiddeld 6 tot 7 uur per dag in de onlinewereld. De stem van de zogenaamde afwijkers moet sterker worden.'

Dat tegengeluid is inmiddels ook te horen in de YouTube-wereld. Turks- en Marokkaans-Nederlandse vloggers weten zich vaak gesteund door fans uit eigen gemeenschap die fel reageren op de bemoeienissen met seksualiteit. Ook de vloggers zelf laten geregeld weten wat ze van de hatelijke reacties op hun leefstijl vinden - tussen neus en lippen door in een vlog, maar ook in aparte filmpjes waarin ze dieper op het commentaar ingaan. Zo liet Fadim Kurt onlangs in een vlog ('Mensen die mijn ouders zielig vinden', #Vlog 532') in niet mis te verstane bewoordingen weten de afkeurende opmerkingen over haar relatie niet meer te pikken. 'Ik krijg weleens reacties van mensen die zeggen dat ze echt medelijden hebben met mijn ouders omdat ze een dochter hebben die met een 'neger' gaat of met iemand die geen moslim is', zegt ze. 'Verspil je tijd niet. Denken jullie nou echt dat ik het ga uitmaken omdat jullie reageren ofzo?'

Vlogger Meriam (Marokkaans-Nederlands) liet volgers op haar YouTube-kanaal eveneens weten niet van plan te zijn om de recente ophef rondom de 'expose'-groepen te negeren. In een 20 minuten durend Youtube-filmpje ('Ik val niet op Marokkaanse mannen'), naar aanleiding van Ouahiba's verhaal, fulmineert Meriam tegen het schandpalen van vrouwen in haar gemeenschap. 'Ik zag in de comments dat iemand Ouahiba de grootste hoer van Nederland noemde en dat ze zich dood moet schamen', zegt ze. 'Het lijkt soms alsof Marokkaanse mannen erop kicken om Marokkaanse vrouwen op social media de grond in te boren. Waar komt dat vandaan?' De bijval was groot, vertelt Meriam tot haar eigen verbazing in een volgende vlog.

Steun is er ook van Marokkaans-Nederlandse mannen die actief zijn op YouTube. Youssef Kouhkouh bijvoorbeeld, die met zijn kanaal YousToub meer dan 248 duizend abonnees bereikt. In de vlog 'Naaktfoto Exposed?!' richt hij zich tot jongeren die naaktfoto's van onbekenden naar elkaar doorsturen: 'Weet je hoeveel gevallen van zelfmoord er zijn omdat een naaktfoto is verspreid? Weet dan ook hoe jij eraan hebt bijgedragen op een indirecte manier.'

Het was niet de eerste keer dat YousToub zich liet horen over het schandpalen van vrouwen. Toen zijn neefje Ismail begin dit jaar een video opnam waarin hij de Marokkaans-Nederlandse vlogger Selma Omari aanviel vanwege haar - in zijn ogen - uitdagende kleding, sprak YousToub hem streng toe in de vlog 'Issiejj'. 'Excuses aanbieden!' roept Kouhkouh in het filmpje terwijl ze een rondje rijden in de auto. 'Maar ze is Marokkááns', werpt zijn neefje tegen, 'dat kán toch niet?' Nou en, reageert YousToub. 'Het is jouw leven toch niet?' Het duurt even, maar dan gaat Ismail toch door het stof: 'Ik bied mijn excuses aan', zegt hij recht in de camera. 'Sorry.'

In een 20 minuten durend Youtube-filmpje neemt Meriam het op voor Ouahiba Foto Still uit de vlog van Meriam
Youssef Kouhkouh, van het kanaal YousToub Foto Still uit een vlog van YousToub
Meer over