'De aankoop van de eeuw' noemt het Rijksmuseum van Oudheden het zwaard dat woensdag is gekocht op een veiling in Londen. Het gaat om een 3500 jaar oud zwaard uit de bronstijd.
'De aankoop van de eeuw' noemt het Rijksmuseum van Oudheden het zwaard dat woensdag is gekocht op een veiling in Londen. Het gaat om een 3500 jaar oud zwaard uit de bronstijd. ©

'Aankoop van de eeuw': Rijksmuseum van Oudheden koopt iconisch zwaard uit de bronstijd

Al bijna een eeuw probeert het Rijksmuseum van Oudheden (RMO) in Leiden het 3.500 jaar oude zwaard van Ommerschans in zijn bezit te krijgen. Tot nu toe lag het iconische wapen uit de bronstijd in een Duitse woonkamer. Tot woensdag, toen het RMO het voor 550 duizend euro kocht bij veilinghuis Christie's in Londen. Een van de meest zeldzame en bijzondere stukken van de Nederlandse prehistorie komt daarmee terug naar Nederland.

Het is vooral aan conservator prehistorie van het RMO, Luc Amkreutz, te danken dat het iconische zwaard naar Nederland komt. Hij legde de laatste jaren contact met de Duitse eigenaar. Amkreutz: 'Dit zwaard is echt absolute tophistorie. Er zijn geen superlatieven genoeg om de waarde van het zwaard te beschrijven. Iedere historische periode kent een iconisch beeld. Met een voorwerp als dit zwaard kan een hele periode worden geïllustreerd.'

Het bronzen icoon behoort met een lengte van 68 centimeter tot een groep van zes zeldzame zwaarden die in Frankrijk, Engeland en Nederland zijn gevonden. Ze zijn waarschijnlijk door dezelfde bronsgieter gegoten. De wapens zijn niet bedoeld om mee te vechten, daar zijn ze veel te zwaar voor. Ze hadden een ceremoniële functie waarbij hun schoonheid indruk moest maken. 'Als prehistoricus krijg je college over dit stuk. Het komt in alle tekstboeken voor', vertelt Amkreutz. Twee andere zwaarden uit de collectie liggen in het British Museum.

Live-verbinding

We hoefden niet lang over een bijdrage na te denken. Dit is een aankoop waarvan je denkt: dit hoort bij ons land

Fusien Bijl de Vroe-Verloop, directeur van Vereniging Rembrandt

Toch besloten de Duitse eigenaren het zwaard niet aan het RMO te verkopen. Ze kozen voor een veiling. Pas zes weken geleden werd bekend dat de veiling woensdag plaats zou vinden. Het RMO wist binnen korte tijd de steun van een aantal belangrijke Nederlandse fondsen te krijgen. 'We hoefden niet lang over een bijdrage na te denken. Dit is een aankoop waarvan je denkt: dit hoort bij ons land', vertelt directeur Fusien Bijl de Vroe-Verloop van Vereniging Rembrandt, die 217.000 euro beschikbaar stelde. Indien nodig kon het RMO met hulp van andere sponsoren en een eigen bijdrage tot ruim twee miljoen euro bieden.  

RMO-directeur Wim Weijland volgde de veiling woensdagmiddag via een live-verbinding met veilinghuis Christie's in Londen, waar twee veilinghandelaren namens het RMO zouden bieden. De richtprijs was tussen 80.000 en 120.000 pond, maar de teller ging al snel naar 200-, 300-, 400 duizend. En dan: gejuich. 'Onze inspanningen waren de moeite waard', aldus Amkreutz opgelucht met zijn handen voor zijn mond.