Beter Leven

Waarom je een jaarplan zou moeten maken, zelfs als je geen planner bent

Maak eens tijd vrij voor belangrijke vragen over wat je beweegt en waar je naartoe wilt. En begin je jaarplan in december met het terugblikken op het afgelopen jaar.

Heleen van Lier
null Beeld Sophia Twigt
Beeld Sophia Twigt

Sommige mensen krijgen acuut jeuk van het woord doel. ‘Het voelt zwaar en groot’, zegt Rick Pastoor, schrijver van het boek Grip, over slimmer werken (en leven). Toch krijg je veel meer gedaan als je jezelf doelen stelt, zelfs als je meer het type bent voor spontaniteit. ‘Als je op een aantal vlakken effectiever bent door jezelf doelen te stellen, houd je meer ruimte over voor ongeregeldheid’, aldus Pastoor.

In een jaarplan schets je je doelen voor het komende jaar, op zowel privégebied als werk. ‘Vaak maken we geen tijd vrij voor belangrijke vragen over wat je beweegt en waar je naartoe wilt’, meent Pastoor. ‘Maar je doet jezelf ernstig tekort als je hiervoor wegloopt.’ Ben je zo’n persoon, dan pleit Pastoor ervoor dat je in ieder geval één ding doet: plan een dag waarop je terugkijkt op het afgelopen jaar. ‘Dit is namelijk een geweldige methode om erachter te komen waar je blij van wordt en wat je eigenlijk wilt in je leven.’

Pastoor gaat hier ieder jaar met een groep mensen mee aan de slag tijdens zijn jaarplandag. ‘Het is leuk om het samen te doen, maar het kan ook prima alleen’, aldus Pastoor. ‘Ik adviseer altijd om te beginnen met je agenda week voor week door te nemen. Je kunt ook je foto’s van het afgelopen jaar bekijken, je dagboek (als je er één bijhoudt) of je sociale media scannen, als je daar actief op bent.’

Pastoor deelt alle noemenswaardige gebeurtenissen op in verschillende categorieën: waaronder werk, relatie en gezin, vrienden, gezondheid, plezier en geld. ‘Per categorie evalueer ik: wat heb ik gedaan, wat heb ik juist niet gedaan? Waar heb ik een goed gevoel over en waarover juist niet? Wat heeft me energie opgeleverd en wat niet?’ Vervolgens schrijft hij een eindconclusie. ‘Je wordt je bewust van de mooie dingen die je hebt meegemaakt en krijgt meteen zin om aanpassingen door te voeren’, aldus Pastoor.

Uit de jaarreview komen vaak meteen goede ideeën voor doelen voor het komende jaar – je hebt immers op een rijtje staan van wat voor dingen je blij werd. Vervolgens ga je aan de slag met een planning. Pastoor: ‘De kans dat je je voornemens in de praktijk brengt is klein als je ze niet concreet maakt. Bijvoorbeeld ‘Meer boeken lezen’ is te vaag, zo gaat er waarschijnlijk weinig gebeuren. Beter is: ik ga drie boeken per maand lezen, en dat doe ik door iedere zaterdagochtend in een leescafé te gaan zitten.’ Je begint met de eerste concrete stap die je kunt zetten richting de voltooiing van het doel. Pastoor: ‘Als je structureel de techniek oefent om klussen op te delen in kleine behapbare taken, zul je versteld staan van hoeveel je kunt bereiken.’

Volgens Pastoor is een kwartaal het beste tijdsbestek voor de concrete planning van de ideeën uit het jaarplan. ‘Een jaar is te lang om te overzien en een maand is alweer voorbij voordat je goed en wel op stoom bent.’ Goed plannen is ook bedenken wat je allemaal níét gaat doen. Pastoor adviseert om niet te veel doelen in één keer op je kwartaalplanning te zetten. ‘Ergens tussen de vier en zeven is ideaal.’ De rest parkeer je nog even op je longlist.

Hoe de lijst wordt vormgegeven maakt niet uit. Pastoor: ‘Ik doe alles bij voorkeur digitaal zodat ik er altijd bij kan en zet de lijst in een Google Doc. Maar je kunt kiezen wat bij je past. Mijn zusje maakt er bijvoorbeeld tekeningen van. Het belangrijkst is dat je ze regelmatig erbij pakt. Dus plak het op je spiegel, achterop je telefoon, naast je (digitale) agenda of in een document dat je iedere week opent.’

Wat ook goed werkt is om het samen met een vriend te doen. Pastoor plant twee dagen met een vriend om samen hun eigen jaarreview te maken. ‘Dat is echt een feestje.’ Maar ook over zijn kwartaalplanning belt hij wekelijks met een vriend. ‘Het is bewezen effectiever als je je tegenover iemand moet ‘verantwoorden’. Maar zowel voor je partner in crime als tegenover jezelf: er is niets mis met een beetje vergevingsgezindheid, zegt Pastoor. ‘Lukt het dit kwartaal niet, stel je doelen bij en begin het volgende weer met goede moed.’

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden