De GidsWerken

Gelukkiger in het werk: geef werknemers in loondienst meer flexibiliteit

Wie zelf kan bepalen waar, wanneer en hoe het werk wordt gedaan, is gezonder en gelukkiger. Het lijkt dus logisch dat bedrijven hun werknemers flexibiliteit bieden. Toch gebeurde dat voor de coronacrisis nauwelijks. Pas nu ze daartoe gedwongen worden, laten ze het stramien van tussen negen en vijf op kantoor werken los.

Flexibel werkenBeeld Melissa de Gier

Zelf kunnen bepalen wanneer, waar en hoe je werkt, heeft een grote invloed op je gezondheid. Dat concludeert Maral Darouei in haar promotieonderzoek naar ‘het nieuwe werken’ aan de Universiteit Leiden. Zzp’ers voelen zich gezonder en vinden het makkelijker om hun tijd te verdelen tussen werk en familie.

Dit artikel verscheen eerder op Intermediair.nl

‘Dat zelfstandigen hun eigen dag kunnen indelen, zorgt ervoor dat ze meer controle hebben over hun eigen leven’, vertelt Darouei. ‘Ze hebben niet alleen minder moeite hun tijd te verdelen tussen werk en familie, ze hebben zelfs het gevoel dat werk en familie elkaar verrijken. En het opvallende is: zzp’ers maken méér uren dan mensen in vaste dienst.’

Darouei gebruikte gegevens uit Australië, waar mensen vijftien jaar lang aangaven hoe gezond ze zich voelden, wat voor werk ze deden, hoe flexibel ze daarin waren en hoe goed ze werk en familie konden combineren. De werkcultuur in Australië is vergelijkbaar met die in Nederland: Australiërs werken vaak van 09.00 tot 17.30 uur en houden een halfuur pauze, een fulltime-werkweek is meestal 38 uur en veel mensen werken parttime.

Meer flexibiliteit voor mensen in loondienst

Als flexibiliteit zo veel voordelen heeft, lijkt een logisch gevolg dat bedrijven hun werknemers vrijer laten in waar, wanneer en hoe ze werken. Toch wilden veel bedrijven daar voor de coronacrisis niets van weten. Pas nu ze daartoe gedwongen worden, laten ze het stramien van tussen negen en vijf op kantoor werken los.

Darouei hoopt dat er voor mensen in loondienst meer kansen komen om flexibel te werken. ‘Het is belangrijk om werknemers in elk geval die optie te geven. Al is het maar dat ze een paar dagen per week thuis mogen werken als ze dat willen.’

Dat is ook de hoop van Ivo Jansch, CEO van Egeniq, een app- en softwareontwikkelaar met dertig mensen in dienst. Het bedrijf bestaat sinds 2010 en heeft nooit een kantoor gehad. Iedereen werkt vanuit huis of bij opdrachtgevers en twee keer per maand ontmoeten ze elkaar bij een bedrijf dat flexplekken verhuurt: een keer in Breda en een keer in Utrecht. Tussendoor houden ze contact via Slack (een zakelijk chatprogramma, red.) en videobellen. ‘We zien en spreken elkaar als het nuttig is, niet omdat het 9.00 uur is.’

‘De keuze om geen kantoor te nemen, was een praktische’, zegt Jansch. ‘We begonnen het bedrijfje met zijn tweeën: mijn collega woonde in Zeeland en ik in Utrecht. Dus waar zouden we dan een kantoor moeten nemen? Daarbij wilden we eerst maar eens kijken of het bedrijf een beetje winstgevend zou zijn, voordat we ons diep in de schulden zouden steken.’

Het kantoor van de toekomst

Collega’s en koffiemomenten worden gemist, maar verder bevalt het eigenlijk wel, dat thuiswerken. Een groot deel van de Nederlanders wil zelfs na de coronacrisis vaker kantoor aan huis houden. De toekomst van het kantoor? Het zal veel meer een ontmoetingsplek voor collega’s worden. Je gaat naar kantoor als je wil brainstormen, voor creatieve processen en samenwerking.

Controleer de werktijden niet

Ook toen de eerste ontwikkelaars werden aangenomen, vonden Jansch en zijn partner het niet nodig een kantoor te nemen. En dat is de afgelopen tien jaar niet veranderd. ‘Ik zou het niet eens meer willen en onze medewerkers denk ik ook niet. Ze zijn gelukkig bij ons – er gaan zelden mensen weg – en er zijn zelfs mensen die weer teruggekomen, omdat onze manier van werken hen toch beter beviel dan een kantoorbaan. Daarnaast is het aantal ziekmeldingen bij ons laag.’

Werknemers van Egeniq mogen niet alleen zelf weten waar ze werken, maar ook wanneer ze dat doen. ‘We gaan ervan uit dat ze gemiddeld acht uur per dag maken, maar als ze eens een paar uur eerder weg willen en een andere keer weer wat eerder beginnen, vinden we dat prima. We controleren hun werktijden niet. Of ze hun werk doen, zien we wel aan het resultaat.’

Twee bijeenkomsten per maand

Wel wordt iedereen geacht bij de twee bijeenkomsten per maand te zijn. ‘We hebben gemerkt dat het belangrijk is om ook in de tijd daartussen goed met elkaar te communiceren. Je weet dan bijvoorbeeld op welke toon iemand een bepaald bericht bedoelt.’ En mensen moeten zich uiteraard houden aan deadlines en werkafspraken met klanten. ‘Dat gaat prima, daarvoor hoeven we hen echt niet op de vingers te kijken.’

Darouei denkt dat bedrijven wel moeten leren hoe ze flexibel werken in de praktijk kunnen brengen. ‘Ik denk dat deze tijd daar goed voor is, maar de context is wel anders; nu is thuiswerken geen keuze. Ik hoop dat bedrijven momenteel inzien dat het kan en dat ze bedenken hoe ze nieuwe werkvormen, zoals online-vergaderen, ook in de toekomst goed kunnen managen.’

Voor Egeniq ging dat op een natuurlijkere manier dan dat dit voor al bestaande bedrijven zal gaan, denkt Jansch. ‘Bij ons ging het stap voor stap. We moesten vergaderen, hoe doen we dat? We kregen een nieuwe werknemer, hoe gaan we daarmee om? Hoe vaak willen we elkaar wel fysiek zien? Ik kan me voorstellen dat het moeilijker is voor bedrijven die in één keer de omschakeling moeten maken van kantoor naar flexibel werken.’

Meer verantwoordelijkheden voor bedrijf

Want het flexibel werken houdt meer in dan mensen de kans geven om thuis te werken, vindt Jansch. Het neemt ook extra verantwoordelijkheden met zich mee voor het bedrijf. Wie bij Egeniq komt werken, krijgt bijvoorbeeld de beschikking over een zit-stabureau, een goede bureaustoel, computer, telefoon en zelfs een mobiele airco voor als het in huis te warm is tijdens de zomermaanden. ‘En we houden in de gaten dat mensen niet te veel werken, want dat is een gevaar dat op de loer ligt als werk en privé zo in elkaar overlopen. Zeker als ze net voor ons zijn gaan werken, later vinden ze die balans wel.’

‘Daarnaast hebben we in Slack-kanalen over gedeelde hobby’s. Zo is er een kanaal over Star Wars, Lego, ruimtevaart, bepaalde Netflixseries… Het is belangrijk dat mensen niet acht uur vol met hun werk bezig zijn, op kantoor heb je ook wandelingetjes en gesprekken bij de koffieautomaat om stoom af te blazen, dat doen wij op deze manier.’

Kan iedereen de verantwoordelijkheden van flexibel (thuis)werken aan? Jansch denkt van wel. ‘We bespreken het wel altijd tijdens een sollicitatiegesprek. We proberen een goed beeld te schetsen van wat het inhoudt en vragen mensen dan om nog een keer goed na te denken of dit is wat ze willen. Er zijn wel mensen die zelf tot de conclusie komen dat onze manier van werken niet bij hen past, bijvoorbeeld omdat ze de sociale contacten op een fysiek kantoor toch belangrijk vinden. Maar ik heb nog nooit meegemaakt dat wij denken: diegene kan de verantwoordelijkheid niet aan.’

OP ZOEK NAAR EEN NIEUWE BAAN TIJDENS DE CORONACRISIS?

Wat als je nu een baan zoekt? 2020 zou hét jaar worden om van baan te veranderen. Er waren immers vacatures in overvloed en bedrijven trokken alles uit de kast om sollicitanten te lokken. Is het inmiddels kommer en kwel voor werkzoekenden? Experts geven sollicitatietips. Nog een tip: door je cv op Intermediair te plaatsen ben je direct vindbaar voor werkgevers die op zoek zijn in de cv-database naar geschikte kandidaten voor hun vacatures. Daarnaast kun je met je geplaatste cv ook snel solliciteren naar interessante vacatures in de vacaturebank.

FACEBOOKGROEP DE WERKGIDS

Hoe kun je efficiënter werken? Hoe pak je het aan als je een nieuwe baan wil? En hoe sla je je door een functioneringsgesprek heen? In de Facebookgroep de Volkskrant Werkgids delen we artikelen over werk en carrière. Meld je aan en deel zelf ook vragen en tips.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden