Verveling

Doe je je werk op de automatische piloot? Zo doorbreek je de sleur

Verveling in je werk, iedere dag herhalende taken: hoe komen we in een sleur terecht en hoe komen we er weer uit? Beeld Matteo Bal
Verveling in je werk, iedere dag herhalende taken: hoe komen we in een sleur terecht en hoe komen we er weer uit?Beeld Matteo Bal

Voor veel mensen verloopt de dag volgens een vast stramien. Opstaan, jezelf klaarmaken voor de werkdag. En dan: telkens weer dezelfde taken. Zeker als je al een paar jaar dezelfde baan hebt, kan het werk voelen als een sleur. Wat kun je daartegen doen?

Je hoeft jezelf niet continu te ontplooien. Maar als je een tijd lang dezelfde taken hebt gedaan, kun je een gevoel van sleur ervaren meent Marlène Langbroek, loopbaancoach en schrijver van het boek Wat wil ik nu echt? (2020). ‘Want iedereen heeft behoefte aan ontwikkeling’, zegt ze.

Niet voor niets zijn ‘meer uitdaging’ en ‘persoonlijke ontwikkeling’ een van de belangrijkste redenen voor werknemers om een nieuwe baan te zoeken, bleek eerder uit het Nationaal Salaris Onderzoek van work-life platform Intermediair.nl in samenwerking met Nyenrode Business Universiteit. Van de 44 duizend ondervraagden wilde 23 procent graag uitdagender werk.

Toch betekent sleur niet dat je dan direct op zoek moet naar een nieuwe baan. De verveling verjagen kan ook zonder je leven om te gooien, vaak zelfs binnen je huidige baan of organisatie.

Zet je baan naar je hand

Job craften, of op z’n Nederlands ‘baan boetseren’, is een goede manier om weer zin te krijgen in je werk, vindt Marlène Langbroek. Deze methode werd begin deze eeuw ontwikkeld door de Amerikaanse organisatiepsychologen Jane Dutton en Amy Wrzesniewski van de Yale University.

Het idee is dat je sleutelt aan je baan, bijvoorbeeld aan je takenpakket. Hoe je dat doet? De eerste stap is weten welke taken het beste aansluiten op je persoonlijkheid, talent en vaardigheden. Langbroek: ‘Ga erover in gesprek met je leidinggevende. Denk niet alleen aan je eigen doelen, maar weet ook waar de schoen wringt in de organisatie.’

Job Karmiggelt (45), technisch sales manager bij een bedrijf in de voedingsindustrie, wisselde van marktsegment na een gesprek met de baas. ‘Steeds als ik ergens een jaar of vijf werkte, zocht ik een nieuwe baan. Ik wilde mijn werk niet op de automatische piloot doen, maar ook niet het hiërarchische pad volgen, waarin ik steeds hogerop kom’, vertelt hij. ‘Ik ontdekte dat ik het klantcontact het allerleukst vind, dus daar focus ik me nu meer op.’

Karmiggelt paste zijn functie aan, maar volgens Langbroek kan job craften ook betekenen dat je een compleet nieuwe functie creëert. Haar devies: je kunt meer naar je hand zetten dan je denkt. Als je het maar vraagt. ‘Zolang je weet wat de behoeftes in de organisatie zijn en wat jij zelf te bieden hebt, kan er heel veel.’

Verander de gedachten over je werk

Het is niet altijd nodig om je werk inhoudelijk te veranderen, het kan al helpen de verveling te verdrijven met enkel je gedachten. Cognitief craften, heet deze methode; een onderdeel van job craften en ook ontwikkeld door organisatiepsycholoog Amy Wrzesniewski. Werknemers die dit doen, veranderen hun kijk op hun baan, waardoor ze meer betekenis geven aan hun werk, of negatieve taken anders interpreteren.

Wrzesniewski kwam op het idee voor deze vorm van job craften nadat ze onderzoek deed onder 28 schoonmakers van een Amerikaans ziekenhuis. De groep die ontevreden was over hun werk, zag het schoonmaken puur als schoonmaken. De werknemers die hun werk betekenisvol vonden, zagen hun werk als roeping. Zij hielden het ziekenhuis immers vrij van bacteriën en hielpen indirect mee aan het herstel van de patiënten.

Hoe je de manier waarop je tegen je baan aankijkt verandert? Bedenk waarom je dit werk ooit bent gaan doen. En zie saaie taken niet als vervelend, maar als welkome afleiding, tipt Langbroek. ‘Zelf heb ik ook, wat ik domme klusjes noem, vaak administratieve, waar ik niet per se plezier uit haal. Maar als ik eerst een aantal uren intensief coaching heb gegeven, is het heerlijk om een simpele taak te doen.’

Omarm de sleur in je leven

Wie de verveling in het werk verdrijft, kan nog steeds sleur voelen. Dat is niet per se slecht, vindt Theun Pieter van Tienoven, socioloog aan de Vrije Universiteit Brussel. Hij promoveerde op het onderwerp routines in het dagelijks leven. Voor het onderzoek liet hij 2.700 Belgen tussen de 18 en 65 jaar noteren wanneer ze welke activiteit deden. Daaruit bleek dat doordeweekse dagen er voor 40 procent hetzelfde uitzien. Bij fulltime werkende mannen met kinderen is de sleur het grootst. Op weekdagen herhaalt 65 procent van hun activiteiten zich.

‘Hoe meer verschillende rollen je vervult in het leven, zoals werknemer en ouder, hoe drukker je bent en hoe logischer het is dat je allerlei routines hebt ontwikkeld’, zegt Van Tienoven. Bij elke rol die je hebt, horen namelijk verantwoordelijkheden. Die zijn vaak gekoppeld aan een tijdschema waar je zelf nauwelijks invloed op hebt. Als ouder moet je je kinderen op tijd naar school brengen en zorgen dat ze genoeg slaap krijgen. Als werknemer moet je op tijd op je werk zijn en taken afronden.

‘De enige manier om al die rollen vol te houden, is door routines te ontwikkelen’, zegt hij. ‘Het kan misschien als een sleur voelen als je elke dag om zes uur opstaat – het is natuurlijk niet avontuurlijk en Instagrammable – maar op die manier kun je doen wat je belangrijk vindt.’

Grip op je ambitie

Ambitie is meer dan hoger op de maatschappelijke ladder komen. Tijdens de themamaand Grip op je ambitie vraagt Intermediair hier aandacht voor. Kijk hier voor meer relevante artikelen over dit thema.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden