De GidsCarrièreswitch

Carrièreswitch van bètawetenschap naar filmmaker: ‘Opnieuw studeren was zwaar’

Van bètastudent naar filmmaker: ‘Best schrikken voor mijn ouders’ Beeld Matteo Bal
Van bètastudent naar filmmaker: ‘Best schrikken voor mijn ouders’Beeld Matteo Bal

Als kind gedroeg Stefanie Kolk (33) zich al als wetenschapper, waarschijnlijk omdat haar ouders beiden neuropsycholoog zijn. Zelf deed ze een bètastudie en bestudeerde ze eiwitstructuren in Japan. Toch verlangde ze naar een creatief beroep.

Als kind was Stefanie Kolk al een wetenschapper, schreef haar vader haar in een emotionele brief, toen Kolk voor het eerst zei dat ze eigenlijk iets creatiefs wilde doen. ‘Uit liefde haalde hij allerlei anekdotes uit mijn kindertijd aan. Hij zag zijn dochter die in de war was, die alles ineens anders wilde. Ik was succesvol in wat ik deed en ook gepassioneerd, dus om het over een andere boeg te gooien, druiste tegen alle ratio in.’

Dit artikel verscheen eerder op Intermediair.nl

Niet dat ze van huis uit geen creativiteit had meegekregen, integendeel: haar moeder tekent graag, ze zat zelf op celloles en haar vader is een groot filmliefhebber. ‘Ik werd altijd gestimuleerd om dingen te maken, maar tegelijkertijd was het ook: doe een studie, die creatieve dingen kun je ernaast doen. Het duurt dan een tijd voordat je denkt: misschien is die creativiteit wel zo fundamenteel voor wie ik ben, dat ik er niet omheen kan.’

Kolk zat in Kyoto, waar ze tijdens haar stage met een elektronenmicroscoop onderzoek deed naar eiwitten, toen ze voor het eerst openlijk begon te twijfelen. Toch besloot ze daarna nog de master developmental biology and cancer genomics aan de Universiteit Utrecht te volgen. ‘Echt een hardcore onderzoeksmaster van twee jaar. Je volgt lessen, maar doet met name een aantal stages. Ik heb toen onderzoek gedaan naar de celdeling in stamcellen.’

Haar eerste grote speelfilm MELK, waaraan ze nu werkt, is geselecteerd voor De Oversteek, het subsidieprogramma voor filmtalent van het Nederlands Filmfonds, het NPO-fonds, CoBO, VPRO & NTR. Beeld Stefanie Kolk
Haar eerste grote speelfilm MELK, waaraan ze nu werkt, is geselecteerd voor De Oversteek, het subsidieprogramma voor filmtalent van het Nederlands Filmfonds, het NPO-fonds, CoBO, VPRO & NTR.Beeld Stefanie Kolk

Carrièreswitch maken

Achteraf was die master een waste of time, zegt Kolk nu. Ze was er al lang achter dat ze iets creatiefs wilde doen, maar wist nog niet wat en had naar eigen zeggen de ballen niet om het roer om te gooien. ‘Ik had succes met wat ik deed en was onzeker. Het was daarom leuk om bezig te zijn met iets wat ik goed kon. Tijdens het schrijven van mijn scriptie liet ik de gedachte eindelijk echt toe: wat zou ik willen doen als alles mogelijk was? Ik kwam uit bij het maken van films.’

De dag waarop Kolk haar scriptie inleverde, was ook de deadline voor de toelating van de Filmacademie. ‘Ik had snel een filmpje gemaakt, dat erg slecht was geworden. Ik werd niet toegelaten, maar ineens had ik het wel echt geprobeerd. Tegelijkertijd was ik in de running voor een baan als consultant. Ik was door naar de laatste ronde, maar heb op de valreep afgebeld.’

In plaats daarvan liep Kolk een jaar lang stages op filmsets, ging ze koffiedrinken met regisseurs en verzamelde ze uiteindelijk via haar stages studenten en oud-studenten om een toelatingsfilm te maken over de tsunami in Japan, waarmee ze uiteindelijk aangenomen werd.

Opnieuw studeren

‘Ineens moest ik weer vier jaar gaan studeren’, zegt Kolk. ‘Dat vond ik in het begin heel zwaar. Ik had een erg specifieke smaak, maar nog weinig ervaring. In dat eerste jaar vond ik de ideeën van mijn nog jonge studiegenoten soms clichématig, maar durfde dat niet duidelijk uit te spreken. Dat zorgde voor enorm veel ongemak. Gaandeweg leerde ik steeds meer mensen kennen met wie ik een visie deelde. Tegelijkertijd leerde ik om eerlijker te zijn, waardoor meningsverschillen over de film gek genoeg juist minder persoonlijk gingen voelen.’

Inmiddels is Kolk vier jaar afgestudeerd en is haar afstudeerfilm op allerlei internationale filmfestivals vertoond en won die daar diverse prijzen. De korte films die ze daarna maakte, doorliepen hetzelfde traject.

Haar eerste grote speelfilm MELK, waaraan ze nu werkt, is geselecteerd voor De Oversteek, het subsidieprogramma voor filmtalent van het Nederlands Filmfonds, het NPO-fonds, CoBO, VPRO & NTR. Voor de eerste ontwikkelingsfase heeft ze 10.000 euro gekregen. ‘Het is een afvalrace. De twee films die uiteindelijk worden geselecteerd, ontvangen 900.000 euro om de film te realiseren.’

Tegen het verstand ingaan

Haar ouders zijn nu haar grootste fans. ‘Op het moment dat je iets gaat doen dat tegen al het verstand ingaat, maak je je als ouders natuurlijk zorgen. Ik snap het wel. Mijn roekeloze beslissing is met de kennis van nu misschien een goede beslissing, maar het had ook best anders kunnen lopen.’

Inmiddels weet Kolks vader ook dat de wetenschapper die hij in zijn dochter zag dezelfde is als de filmregisseur. ‘Er zijn veel overeenkomsten tussen wetenschap en het maken van films’, zegt Kolk. ‘Je moet nieuwsgierig zijn, op een andere manier kijken dan anderen en je laten leiden door het avontuur: iets doen waarvan je niet weet waar het heen gaat. Als je je tijdens het maken niet laat leiden door wat je ziet tijdens het proces, wordt het een slechte film.’

En Kolk zelf? Die staat nog steeds 100 procent achter haar beslissing. ‘Er is geen haar op mijn hoofd die het anders had gewild. Tegelijkertijd mis ik weleens de wetenschappelijke manier van mijn hoofd gebruiken, omdat dat ook iets is wat ik kan. Ik vind het een kick als de dingen groter zijn dan jijzelf. Dat je iets niet begrijpt; dat maakt je bescheiden.’

FACEBOOKGROEP DE WERKGIDS

Hoe kun je efficiënter werken? Hoe pak je het aan als je een nieuwe baan wil? Verdien je wel genoeg? En hoe sla je je door een functioneringsgesprek heen? In de Facebookgroep de Volkskrant Werkgids delen we artikelen over werk en carrière. Meld je aan en deel zelf ook vragen en tips.

OPLEIDING VOLGEN?

Hoe vind je nou de beste online cursus? Het aanbod van e-trainingen is nogal een jungle. Daarom stelden we een lijst samen met gratis cursussen van universiteiten en officiële opleidingsinstituten, op het gebied van presenteren, leiding geven, argumenteren, time management en persoonlijk leiderschap. Op Intermediair.nl zijn bijna 45.000 verschillende cursussen, trainingen en opleidingen te vinden, bijvoorbeeld vakinhoudelijke opleidingen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden