Asielzoekers uit voornamelijk Eritrea protesteren bij het Israëlische ministerie van binnenlandse zaken in Tel Aviv.
Asielzoekers uit voornamelijk Eritrea protesteren bij het Israëlische ministerie van binnenlandse zaken in Tel Aviv. © EPA

'Een generatie Eritreeërs dreigt verloren te gaan in hun strijd voor vrijheid'

Iedere maand ontvluchten 3.000 mensen Eritrea, schrijft Mikal Tseggai. 'Het zou Israël, Eritrea, Egypte en de EU sieren als zij zich zouden bekommeren om het lot van deze generatie Eritreeërs.'

 
Iedere maand ontvluchten 3.000 mensen Eritrea, velen daarvan halen de eindstreep van hun weg naar de vrijheid niet

Het moet zo'n 42 jaar geleden zijn dat mijn oom Solomon Asmara verliet, op weg naar het Eritrese oorlogsfront. Op weg naar onafhankelijkheid en vrijheid. Maar boven alles, op weg naar een vrij Eritrea.

En het moet zo'n twee jaar geleden zijn dat Timnit Asmara verliet. Op weg naar de Eritrese grens. Op weg naar onafhankelijk en vrijheid. Maar boven alles, op weg naar Europa. Zowel Timnit als Solomon hebben de eindstreep van hun weg naar vrijheid niet gehaald en stierven te jong.

Het verhaal van Timnit en de wanhoop van haar broer Dasalle waren afgelopen dinsdag te zien inde documentaire Sound of Torture van de Eritrese activiste Meron Estifanos. Meron maakt deel uit van de Eritrese oppositie, die een campagne voert tegen het huidige Eritrese regime. Mijn ouders zijn aanhangers van de huidige president Isaias Afeworki. Toch sta ik niet achter deze president, maar ik wil me ook niet bij de oppositie voegen. De felle strijd tussen deze twee politieke tegenpolen laat ik graag achter me, omdat het nou juist hier niet om mag gaan.

Allermooiste dag uit hun leven
Eritrea werd onafhankelijk op 24 mei 1991. Voor veel Eritreeërs de allermooiste dag uit hun leven. Voor sommigen mooier dan de geboortedag van hun eigen kinderen of hun huwelijksdatum. Na een koloniaal verleden (Eritrea hoorde bij het Afrikaanse rijk van Mussolini) besloten de VN in 1951 dat Eritrea een federatie zou gaan vormen met Ethiopië. In 1961 annexeerde Ethiopië Eritrea klakkeloos en dit werd het begin van een lange en bloederige onafhankelijkheidsstrijd, die tot 1991 zou duren. Ook daarna bleven er spanningen tussen beide landen en in 1998 brak er opnieuw een oorlog uit, waarbij ook de zoon van mijn tante Elsa omkwam.

De doden die tijdens deze oorlog vielen waren helaas niet de laatsten in de Eritrese weg naar onafhankelijkheid. Iedere maand ontvluchten 3.000 mensen Eritrea, velen daarvan halen de eindstreep van hun weg naar de vrijheid niet.

 
Onderweg worden velen ontvoerd door mensensmokkelaars en vervolgens gegijzeld en gemarteld tot de familie van de betreffende persoon zo'n 30.000 dollar losgeld neertelt

In 2006 sloot Europa haar grenzen voor vluchtelingen uit Afrika. Toch proberen nog iedere dag honderden immigranten het eilandje Lampedusa te bereiken door met gammele bootjes de Middellandse Zee over te steken. Ieder jaar zijn er weer duizenden bootvluchtelingen die ook deze eindbestemming niet halen. Een andere manier om Europa te bereiken is vluchten via de Sinaïwoestijn, naar Israël en van daaruit door naar Europa.

Onderweg worden velen ontvoerd door mensensmokkelaars en vervolgens gegijzeld en gemarteld tot de familie van de betreffende persoon zo'n 30.000 dollar losgeld neertelt. Als de familie het geld niet heeft of niet op tijd betaalt, zorgen de mensensmokkelaars ervoor dat zij hun broer/zus/neef/nicht nooit meer terug zien. Zij zijn hierin meedogenloos. Borsten worden gebrandmerkt, vrouwen verkracht, gesmolten plastic over ruggen van wanhopige vluchtelingen gegoten die op dat moment hun familie aan de telefoon hebben, welke live mee kan genieten van alle martelingen die hun familielid ondergaat.

Strijd voor vrijheid
Vluchtelingen zijn de kinderen die net voor of net na de onafhankelijkheidsoorlog zijn geboren. Hun ouders hebben de oorlog met al zijn gruwelijkheden meegemaakt en zijn broers, zussen of lichaamsdelen kwijt geraakt in de strijd. De strijd die werd gestreden voor vrijheid.

Het moet zo'n 42 jaar geleden zijn, dat mijn oom Solomon op pad ging. Hij ging de strijd aan met Ethiopische onderdrukking en geweld en had een vrij en welvarend Eritrea voor ogen. Hij was bereid daarvoor zijn leven te geven. Mijn grootmoeder was bereid haar zoon te laten gaan. Zoals iedere dag zoveel moeders hun kinderen laten gaan, op weg naar meer vrijheid.

 
De situatie van de huidige generatie Eritrese vluchtelingen mag niet in de doofpot gestopt worden en niet ten offer vallen aan politieke strijd

Eritrea is een verscheurd land waar, om in marxistische termen te spreken, religie de opium van het volk is; mensen teren op hoop en geloof dat het op een dag vanzelf beter zal worden, als God of Allah het wil. De Eritrese regering is bezig met zelfredzaamheid en het beschermen van de landsgrenzen, terwijl ze complottheorieën bedenkt over wat Ethiopië en het Westen op hun geweten zouden kunnen hebben. De oppositie is te druk met politieke spelletjes over de rug van de Eritrese bevolking en voert vanuit het buitenland een machtsstrijd met de regering.

De situatie van de huidige generatie Eritrese vluchtelingen mag niet in de doofpot gestopt worden en niet ten offer vallen aan politieke strijd.

Het zou Israël, Eritrea, Egypte en de EU sieren als zij zich zouden bekommeren om het lot van deze generatie Eritreeërs, die nu verloren dreigt te gaan. Want ergens tussen oppositie en regering, tussen de machtsstrijd en de complottheorieën, vind je de dromen en hoop van Solomon, Timnit en duizenden anderen, die nooit zullen terugkeren naar een vredig en welvarend Eritrea. Hun dromen blijven ergens liggen, in de Eritrese bergen, het zand van de Sinaï en op de bodem van de Middellandse Zee.

Mikal Tseggai studeert bestuurskunde aan de Universiteit Leiden. Haar ouders vluchtten in 1990 van Eritrea naar Nederland.
Reageren? @MikalTseggai