'kinderen krijgen zou voor mij misschien wel leuk zijn, maar voor dat kind? Samen voetballen of fietsen, daar ben ik dan te oud voor.' - Marcel Eling
'kinderen krijgen zou voor mij misschien wel leuk zijn, maar voor dat kind? Samen voetballen of fietsen, daar ben ik dan te oud voor.' - Marcel Eling © Io Cooman

Waar zijn de ongewenst kinderloze mannen?

Mannen zijn vaker kinderloos dan vrouwen

De ongewenst kinderloze single hetero man zal niet snel aanschuiven bij De Wereld Draait Door. Toch zijn er meer mannen dan vrouwen met een onvervulde kinderwens. Ze zijn minder gelukkig dan vaders, verdienen minder en werken minder uren.

'Wil de OK-man ook deelnemen aan dit gesprek?' Dat schreef Halina Reijn onderaan haar column, een soort coming-out als ongewenst kinderloze single. Het stuk, dat ze 's avonds bij De Wereld Draait Door mocht toelichten, leverde een storm van reacties op. Van al dan niet bewust kinderloze vrouwen. Van mannen die wel een kind met Halina wilden. Maar hetero single mannen met een onvervulde kinderwens roerden zich niet tot nauwelijks. Vreemd, als je bedenkt dat het bij hen vaker voorkomt: van de generatie geboren tussen 1955 en 1964 heeft grofweg een kwart geen kinderen, tegen eenvijfde van de vrouwen. In slechts tien procent van de gevallen is kinderloosheid een bewuste keuze.

'Ik denk dat ze zich ervoor schamen', zegt Marcel Eling. 'Ze zullen denken: bij vrouwen is het een hormoonkwestie. Het verdriet hoort niet bij een man.' Ook hij zag Reijns televisieoptreden. 'Wat me verbaasde: het maakt kennelijk niet uit hoe bekend, mooi of rijk je bent. Ik denk wel dat zij meer kansen op een man heeft gehad dan ik op een vrouw. Maar misschien heeft ze dezelfde pech als ik: dat je nooit die echte klik hebt gevoeld.'

Laatbloeier

Single Issue Partij

Nederland telt steeds meer alleenwonenden. Als lijsttrekker van de Single Issue Partij blogt journalist, radiomaker en ervaringsdeskundige Maartje Duin over hun leven. Volg de partij op Facebook of Twitter.

Hij zit in zijn moestuin in Diepenveen, aan de rand van Deventer. Het grootste gedeelte van zijn lapje grond ligt nog braak. Maar de rabarber en de frambozenstruiken doen het al goed. De kruisbessen heeft hij om de aardbeien heen gezet, als een natuurlijke afweer tegen vogels. En kijk, daar komen straks aardappelen. Moet hij niet te lang wachten met planten.

Een laatbloeier noemt Marcel zichzelf. Zo rond zijn veertigste werd hij verliefd op jongere vrouwen. 'Toen dacht ik nog even: het kan nog.' Maar het werd nooit echt iets. Nu hij vijftig is, zal het er wel niet meer van komen, denkt hij. Misschien maar beter ook. 'Het zou voor mij misschien wel leuk zijn, maar voor dat kind? Samen voetballen of fietsen, daar ben ik dan te oud voor.'

Zo ver weg is het idee van vaderschap, dat hij er niet om kan huilen. Het is ook niet iets waar hij over praat: het warme gevoel dat hij kreeg toen hij zijn pasgeboren nichtje vasthield: 'Ze was zo klein als mijn onderarm.' Hoe hij ervan geniet om met zijn neefjes paard te rijden of over het strand te lopen. Of om een kind een knuffel te geven - daar moet je trouwens mee oppassen, als alleenstaande man ben je al snel verdacht.

Kon hij geen vrouw aan zich binden omdat hij de verantwoordelijkheid voor een kind niet aandurfde? Of werd hij nooit vader omdat hij geen vrouw vond? Marcel herleidt het allemaal tot zijn instabiele werksituatie. Hij werkte als tuinman, als verpleegkundige, als groepsleider op een dagopvang voor kinderen met gedragsproblemen. Maar na vier, vijf tijdelijke contracten belandde hij altijd weer in de WW. 'Je hand ophouden is een rotgevoel', zegt hij. 'Hoe zou ik dat aan mijn kind moeten uitleggen?'

Zijn vader was kostwinner, zijn zwager ook: als man, vindt Marcel, moet je tenminste een goede opleiding kunnen betalen voor je kind. Misschien een ouderwets idee, maar het werkt ver door in zijn sociale leven. Als hij werk heeft, zit hij lekkerder in zijn vel, en voelt hij minder schroom om vrouwen aan te spreken. Dan zit zijn spraakgebrek hem ook niet zo in de weg: Marcel stottert flink.

In de tussentijd doet hij vrijwilligerswerk en biedt zijn diensten aan als tuinman bij particulieren. Op de flyers die hij bij villa's in de bus stopt, staat: 'Tuinonderhoud, schilderwerk, dakgoten schoonmaken, sneeuwruimen' - werk voor elk seizoen.

Sinds een jaar of vijf heeft hij deze moestuin, waar de mensen hem groeten als hij aan komt fietsen. Gisteravond stond hij hier de hele avond te schoffelen. Even leek het te gaan regenen, maar toen brak het weer open. Pas om tien uur ging hij naar huis. Hij had alle kattenstaart verwijderd. 'Je vult het gat op', zegt Marcel. 'Dan voel je het een stuk minder.'

Mannen steeds vaker kinderloos

- Mannen zijn vaker kinderloos dan vrouwen, en dat effect neemt toe per generatie.
- Een verklaring is dat mannen vaker single zijn dan vrouwen. En sommige mannen hebben kinderen bij meerdere vrouwen.
- Kinderloosheid is slechts voor tien procent een bewuste keuze, ontdekte promovenda Renske Keizer aan de Universiteit Utrecht.
- Kinderloze mannen doen minder vrijwilligerswerk, werken minder uren en hebben een lager inkomen dan vaders.
- Vrouwen zijn vaker kinderloos als ze hoogopgeleid zijn. Bij mannen is dat verband er niet. Voor mannen geboren tussen 1960-1964 geldt zelfs: hoe hoger opgeleid, des te minder vaak zij kinderloos zijn.
- Vaders zijn gelukkiger dan kinderloze mannen. Dit komt echter niet door het vaderschap, maar door het feit dat vaders vaker een relatie hebben.