De Elfstedenkoorts - een reconstructie

De ijsvloer van verwachting werd in een kort moment van teleurstelling gereduceerd tot wat het werkelijk was: een (te) dunne laag bevroren water op de Friese vaarten van nationale hoop. Geen Elfstedentocht voorlopig, maakte de Vereniging De Friesche Elfsteden gisteren bij monde van voorzitter Wiebe Wieling bekend. Te weinig ijs. En daarmee komt een einde aan een halve week onvervalste Elfstedenkoorts. Hoe stak die de kop op?

Eerst de koude, de koudególf zelfs. Vorige week zondag 5 februari was er voor het eerst sinds 15 jaar weer sprake van een koudegolf in Nederland: in een week was het in De Bilt niet meer boven nul graden Celsius geweest. Nu schrikt een deel van Nederland er niet voor terug het E-woord in de mond te nemen bij een dag of twee vorst, nu was er een koudegolf. Voor het eerst sinds 15 jaar.

En jawel, daar kwamen de Rayonhoofden bijeen. Natuurlijk, de boodschap was voorzichtig en terughoudend: het ijs is nog te dun, woensdag meer nieuws, niet te snel denken dat er een Tocht kan komen. 'Zestiende Elfstedentocht lijkt dichterbij dan ooit', schreef de Volkskrant op de voorpagina. 'Elfstedenkoorts!', kopte het AD. De Telegraaf: 'TOCHT IN ZICHT!'. NRC, die middag: 'Na 15 jaar weer een persconferentie over de kans op een Elfstedentocht.' Koorts, die vermoedelijk pas na vandaag weer zal gaan liggen.

Ook Friesland

Het grote verschil, dit keer: ook in Friesland leek men zich voor te bereiden op de start van de Tocht der Tochten. Het ijs bij Balk was niet dik genoeg, en er lag veel te veel sneeuw op. Dus werd er geveegd, liet zo'n beetje elke televisierubriek ons zien. Het leger kwam later helpen met vegen, burgemeesters in hun nopjes, net als de (gefilmde) mensen die aan de route wonen. En ja, ook deze website deed kond van de dalende temperaturen in het land en de stijgende temperaturen in de harten van de schaatsliefhebber.

De PVV stelde voor van de Elfstedentocht een nationale feestdag te maken. Gooit het Slotermeer, het grootste knelpunt, roet in het eten? Erben Wennemars en Mark Tuitert, bij De Wereld Draait Door twee voorbeeldpatiënten van de koorts, verkennen het parcours. Hotels in Leeuwarden worden platgebeld. En toen had de EO al een 'IJsjournaal' in het leven geroepen.

Waarom toch? Columnist Bert Wagendorp, vandaag in de Volkskrant: 'Het was lang geleden dat er zo hartstochtelijk en collectief is gehoopt, in dit land. Het toonde dat we helemaal niet de egocentrische individualisten zijn geworden waarvoor we wel worden uitgemaakt. We willen niets liever dan samen sneeuw vegen en samen wachten op de Elfstedentocht.'

Voorpret

En nu die er niet lijkt te komen, is het tijd voor wat introspectie. Zoals vaker bleek het grootste deel van het plezier dat we zouden (of: hadden) kunnen beleven aan een Elfstedentocht vooral gebaseerd te zijn op de voorpret. Zoals je je kunt verheugen op een nieuwe fiets voor je verjaardag, terwijl je ouders een warme trui in gedachten hadden. 'We zijn teleurgesteld', schrijft televisierecensent Jean-Pierre Geelen. 'Niet alleen over de tocht, maar ook over het mediadebacle. De journalistiek, of wat daarvoor door moest gaan, is door het ijs gezakt - televisie voorop. Zie haar maar weer eens op het droge te krijgen.'

De wens, de vader, de gedachte. Het gaat niet door. Maar, zegt de hoopvolle: voorlopig niet.