Tofik Dibi.
Tofik Dibi. © ANP

'De echte BAM! van dit jaar: de G500 van Sywert van Lienden'

Hoe kan het toch dat er haast denigrerend over Tofik Dibi wordt gesproken, vraagt Nausicaa Marbe zich af.

 
De econome Sap heeft weliswaar geen bezielende filosofie over maatschappelijke verhoudingen, maar wel de ambitie om GroenLinks de komende regering in te loodsen.

Zo was je een rijzende ster binnen je partij, zo ben je ineens een hinderlijke figuur. Zo word je door de politieke pers uitgeroepen tot 'talent van het jaar', zo sla je de krant open om te lezen dat niemand op je zit te wachten.

Dit moet geen aangename tijd zijn voor Tofik Dibi. De GroenLinks'er die plots Jolande Sap uitdaagde voor de strijd om het lijsttrekkerschap, heeft daarbij vast tegenspoed ingecalculeerd. Je politieke leider aanvallen op een moment dat zij schittert als medeauteur van een 'historisch akkoord' is heikel. Een partijstrijd riskeren vlak voor de verkiezingen is niet wijs. En de campagneslogan 'BAM!' kiezen, terwijl je van plan bent nog een poosje te zwijgen, is een misser. Na 'BAM!' moet metéén vuurwerk komen. En niet, zoals Dibi twitterde: 'Wait and see.'

Maar op deze golf van afkeuring was Dibi vast niet voorbereid. Wat is hij hard aangepakt. Ik heb gelezen dat hij te jong is en te onbeduidend, onnozel, onopgeleid, incompetent, onserieus, onbetrouwbaar. Hij zou niet alleen zijn hand overspelen, maar ook deloyaal zijn. Hij overschat zichzelf, zeiden partijcoryfeeën. Komt door zijn mediaverslaving, gonsde het elders. En dan laat ik alle opmerkingen over zijn uiterlijk nog buiten beschouwing.

De vraag is waarom er haast denigrerend op Dibi gereageerd wordt. Zou het enkel komen doordat hij inhoudelijk nog niets prijsgeeft? Zijn plan: GroenLinks moet speelser, gedurfder en zelfverzekerder worden. Fraaie woorden, maar waar slaan ze op? Al met al toonde Jolande Sap zich speels, gedurfd en zelfverzekerd toen zij het verongelukte Catshuisakkoord ging redden. Welk verschil Dibi had kunnen uitmaken, is onbekend. Zijn motto: 'Durf af te wijken van de norm.' Hoe multi-interpretabel. Het zou een oproep tot complete anarchie kunnen zijn, maar ook een veroordeling van bestaand beleid of een cultureel klimaat. Een orakel. Net wat een noodlijdende partij nodig heeft.

Maar dat maakt van Dibi nog geen kandidaat die met hoongelach terzijde kan worden geschoven. Zeker niet in een tijd waarin kandidaat-lijsttrekkers van het CDA tenenkrommend banale speeches houden en wel succes oogsten. Verfrissend bij de christen-democraten was dat de vrouwen in de debatten sterker bleken. Maar een verbluffende visie, inspirerende inhoud, zelfs fraaie retoriek? Het zat er niet in.

Toch geldt nieuwkomer Mona Keijzer als politieke kroonprinses. Gevraagd naar het geheim van haar succes, antwoordt ze dat ze 'gewoon zichzelf' blijft. Tja. Bij een onbekende CDA'er kunnen de woorden 'gewoon' en 'zichzelf' nergens aan gerelateerd worden, hoe sympathiek en bekwaam deze wethouder ook is. Toch prijkt Keijzer, gekleed in primary colors, groots op de krantenpagina's. De lofredes over haar stapelen zich op, niet op basis van een spectaculair idee voor het CDA én Nederland. Ze wordt niet alleen in staat geacht koploper Sybrand van Haersma Buma van de troon af te houden, maar zelfs de allure te hebben van een premier. Duidelijk: Keijzer heeft de X-factor die haar tot het gezicht van een partij kan maken. Dibi niet.

En dan is er nog iemand die Dibi fors overschaduwt. De echte BAM! van dit jaar: de G500 van Sywert van Lienden. Nog geen anderhalve maand oud, maar nu al een professionele organisatie die geregeld het nieuws haalt. Dibi meent GroenLinks te kunnen laten groeien door jongeren te mobiliseren. Van Lienden meent de politieke idealen en het beleid van meer partijen tegelijk te kunnen veranderen door jongeren binnen die partijen macht te geven. Er is veel kritiek op de strategieën en de aspiraties van G500, maar het idee overheerst dat dit geniale politieke vernieuwing is. De beweging appelleert zowel aan jeugdige megalomanie als aan revolutionaire nostalgie. De welbespraakte Van Lienden heeft inhoud en zo te zien ook macht: de politieke en bestuurlijke elite vliegt enthousiast op hem af. De verrassing, het jeugdige elan, het ongekende lef, de hervorming: alles wat BAM! ambieert, maakt G500 al waar.

Tussen deze politieke successen die als opbouwend gelden, valt de moeizame kandidatuur van Dibi in het niet. Midden in een recessie en een eurocrisis verlangt de kiezer naar rust, zekerheid, stabiliteit. De econome Sap heeft weliswaar geen bezielende filosofie over maatschappelijke verhoudingen, maar wel de ambitie om GroenLinks de komende regering in te loodsen. En dan start Tofik Dibi een machtsstrijd. BAM! lijkt vooral een barst te slaan in GroenLinks. Dat wekt brede irritatie op. Kennelijk hebben politieke lastpakken de tijd niet meer mee.

Nausicaa Marbe is schrijfster