'Ouders die weigeren hun kind te laten vaccineren, zijn geen gevaar voor de volksgezondheid'
© ANP

'Ouders die weigeren hun kind te laten vaccineren, zijn geen gevaar voor de volksgezondheid'

Ouders die hun kind niet inenten tegen mazelen krijgen het verwijt dat ze  een gevaar zijn voor de volksgezondheid. Maar de overheid heeft het geweten van zijn burgers niet in eigendom, zegt Malou van Hintum.

 
Maar laten we niet vergeten dat in ons land in elke schoolklas één kind zit dat wordt mishandeld, en dat jaarlijks tientallen kinderen overlijden als gevolg van kindermishandeling

Het zou me niet verbazen als mensen geboren na 1976, toen mazelen onderdeel ging uitmaken van het Rijksvaccinatieprogramma, heel wat ongeruster op de huidige mazelenepidemie reageren dan mensen van mijn generatie. Wij kregen die kinderziektes gewoon. Dat neemt natuurlijk niet weg dat mazelen een rotziekte is die in ontwikkelingslanden veel slachtoffertjes maakt.

Risico
Ouders die weigeren hun jonge kinderen te laten inenten tegen mazelen, krijgen twee verwijten. Het eerste is dat ze hun kinderen goede, beschikbare zorg onthouden, en hen zo onnodig blootstellen aan het risico dat ze ernstig ziek worden of overlijden. Het tweede verwijt is dat door hun keuze de baby's van anderen het risico lopen om ziek te worden. Door hun overgave aan God brengen ze anderen in gevaar, en waar halen ze dat recht vandaan?

Binnen de reformatorische geloofsgemeenschap wordt verschillend over vaccinatie gedacht. Ik begrijp inmiddels uit de brochure 'Vaccinatie: voorzienigheid, vertrouwen en verantwoordelijkheid' dat tegenstanders vinden dat je 'op Gods stoel gaat zitten op het moment dat de verzwakte of dode ziekteverwekker wordt ingebracht'.

Vaccineren is om die reden een 'ongeoorloofde voorzorgsmaatregel', in tegenstelling tot bijvoorbeeld hygiënische maatregelen of een winterjas tegen de kou, legt predikant Weststrate uit.

Geweten
Ik snap wat hij zegt, maar begrijpen doe ik het niet. Ik denk dat hij zijn kinderen en zichzelf tekort doet, en onnodig leed riskeert. Maar dat ik het niet begrijp, wil niet zeggen dat hij zijn overtuiging niet mag volgen.

Dat is een principiële kwestie - de overheid heeft het geweten van zijn burgers niet in eigendom en mag dat ook niet hebben. Het heeft ook een pragmatische kant. Mazelen maakte in 1998 één slachtoffer, in het epidemische jaar 1999-2000 drie, en in 2003 weer één. Op grond van deze cijfers kun je niet zeggen dat ouders die weigeren hun kinderen te laten vaccineren, een gevaar zijn voor de volksgezondheid. De schade die ze toebrengen aan hun eigen kinderen is beperkt, en die aan derden lijkt vooral theoretisch - ook omdat ouders nu de kans krijgen baby's vanaf 6 maanden oud die mogelijk in contact komen met mazelenpatiënten, te laten inenten.

Kindermishandeling
Nederland telt inmiddels 161 gemelde kinderen met mazelen, een aantal dat de komende weken zal groeien. De kans dat in Nederland een kind aan mazelen overlijdt, is 1 op de 1000 of 10.000 (verschillende bronnen geven verschillende cijfers). Zo'n dode is een onnodige dode, en een door mazelen ziek kind is onnodig ziek. Maar laten we niet vergeten dat in ons land in elke schoolklas één kind zit dat wordt mishandeld, en dat jaarlijks tientallen kinderen overlijden als gevolg van kindermishandeling.

Dat is heel veel onnodig kinderleed. Daaraan kunnen we als maatschappij vaak wel wat doen.

Malou van Hintum is politicoloog en columnist voor Volkskrant.nl.
Twitter @malouvh