Waar staat de naam Odyssey Dawn voor?
© REUTERS

Waar staat de naam Odyssey Dawn voor?

AMSTERDAM - De Amerikaanse militaire operatie in Libië heet Odyssey Dawn. Wat betekent deze naam?

Odysseus was in de Griekse sagen de legendarische koning van Ithaca en de sagen behandelen zijn avontuurlijke reis van Troje naar huis, Griekenland, waar hij tien jaar over doet. Literair criticus van de Volkskrant Arjan Peters legt de naam Odyssey uit als: 'Lange avontuurlijke reis naar huis'. 'Het is het verhaal van een thuiskomst. De symboliek van deze naam kan zijn dat de Libiërs onderweg naar huis zijn, in dit geval: een beter thuis, waar democratie is', zegt Peters.

Ook zou in Odyssey dus de verwachting kunnen zitten dat de interventies in Libië wel eens lang kunnen gaan duren. En de regio komt overeen met die uit de sagen van Odysseus, deze speelden zich ook af in de regio rond de Middellandse Zee. Dawn, de dageraad, zou symbool kunnen staan voor een betere tijd die aanbreekt, 'een beter leven voor de Libiërs'.

Een betere tijd
De Amerikanen hebben een lange traditie van bijzondere naamgeving aan militaire operaties. Volgens defensiespecialist van de Volkskrant Noël van Bemmel worden deze namen handmatig gekozen, in tegenstelling tot de politie, die ze door een computer laat genereren. Van Bemmel: 'Hierdoor krijg je hele Amerikaanse namen, over redding en hoop.' De codenamen zijn op het publiek gericht en moeten niet te moeilijk zijn, zegt Van Bemmel. Peters noemt het een kreet die de aandacht trekt, als een soort reclameleus. Peters: 'Door naar een historisch epos te verwijzen, maken ze de operatie bij voorbaat historisch.'

Restore hope
Andere bekende Amerikaanse codenamen zijn Desert Storm, voor de Golfoorlog, Secure Tomorrow, voor een operatie in Haïti in 2004,  Restore Hope, voor militaire actie in Somalië en Shining Express voor een actie in Liberia.

Nederland deed in Uruzgan ook eens een experiment met een fantasierijke benaming voor een militaire operatie. Zo heette de militaire actie in Uruzgan aanvankelijk Unicorn, naar de mythische witte paarden met één hoorn. Dit bleek echter in de Verenigde Staten ook een symbool voor homoseksualiteit te zijn. De Nederlandse krijgsmacht besloot hierop toch weer terug te vallen op een minder creatieve naam: Taskforce Uruzgan.