Slachtoffers van de tsunami worden in een bootje door soldaten geëvacueerd.
Slachtoffers van de tsunami worden in een bootje door soldaten geëvacueerd. © EPA

Niets blijft Japan bespaard in 'ergste crisis sinds WOII'

TOKIO - Mogelijk tienduizend doden, beschadigde kernreactoren die een nucleaire crisis kunnen veroorzaken, tekorten aan drinkwater en elektriciteit en temperaturen rond het nulpunt. De natuurramp die Japan vrijdag trof, heeft de ergste crisis in het land sinds de Tweede Wereldoorlog ontketend, zei premier Nato Kan.

De zorgen om de toestand in de Japanse kerncentrale Fukushima nemen vooralsnog niet af. Twee reactoren worden gekoeld met zeewater om oververhitting te voorkomen, bij een derde worden daarvoor voorbereidingen getroffen. Een explosie is nog altijd mogelijk.

Ook bij de kerncentrales van Onagawa en Tokai zijn problemen. Bij de eerste kwam even buitensporig veel straling vrij, inmiddels is de situatie weer normaal. Bij de tweede is het koelingssysteem opnieuw het probleem.

Opvangcentra
Honderdduizenden hongerige overlevenden wachten ondertussen in de donkere opvangcentra op hulp. Zeker 1,4 miljoen huishoudens hebben geen toegang tot schoon drinkwater meer en zo'n 1,9 miljoen huishoudens zitten zonder elektriciteit.

De regering heeft het aantal militairen dat deelneemt aan de reddingsoperatie verdubbeld tot honderdduizenden. Inmiddels zijn 120 duizend dekens, 120 duizend flessen water en 110 duizend liter brandstof naar de getroffen gebieden gestuurd.

Evacuaties
Bijna 600.000 mensen zijn sinds de beving geëvacueerd. Dat hebben de Verenigde Naties zondag bekendgemaakt.
 
Ongeveer 380.000 mensen uit het door een tsunami en aardbeving getroffen gebied naar zeker 2050 opvangcentra gebracht. Volgens het Internationaal Atoomagentschap (IAEA) zijn zeker 210.000 mensen geëvacueerd die in een straal van 20 kilometer van de kerncentrale Fukushima I wonen.

Platteland onbereikbaar
Grote delen van het platteland worden nog omsingeld door het water en zijn zo goed als onbereikbaar. Sinds de tsunami toesloeg is niets meer vernomen van tienduizend inwoners van het stadje Minamisanrikucho, bijna tweederde van de totale bevolking. Ook het havenstadje Rikusentakata - met een inwonertal van zo'n twintigduizend - is vrijwel geheel weggevaagd.

De politiechef van de prefectuur Miyagi schatte het totale aantal doden op meer dan tienduizend. Vooralsnog zijn volgens officiële cijfers meer dan veertienhonderd mensen om het leven gekomen.
De temperaturen in Japan zijn richting het vriespunt gedaald.

Reddingswerkers bergen lichamen uit door modder bedolven geraamtes van huizen, vanonder uitgerukte boomstammen en uit verwrongen auto's. In de ruïnes zoeken overlevenden bescherming tegen de elementen.

Vulkaan
In het zuidwesten van het land is zondag een vulkaan actief geworden. De vulkaan hield zich de afgelopen twee weken rustig maar begon zondag weer met het spuwen van as en stenen. Die vlogen tot wel vier kilometer hoog de lucht in.
 
 De activiteit van de vuurspuwende berg hoeft niet in verband te staan met de zware aardbeving van vrijdag.

Hulp
Tientallen landen hebben Japan hulp geboden. Twee Amerikaanse vliegdekschepen liggen voor de Japanse kust en brengen met helikopters voedsel en drinkwater naar Miyagi. Vier speurhonden en vier vrijwilligers van de stichting Signi Speurhonden vliegen maandag naar Japan om te gaan zoeken naar slachtoffers. Het Nederlandse team gaat op eigen initiatief naar het rampgebied.

Ondertussen hebben de VS en diverse Europese landen hun burgers opgeroepen niet naar Japan te reizen. Frankrijk adviseerde zijn burgers bovendien Tokio te verlaten voor het geval er een radioactieve wolk richting de Japanse hoofdstad waait.