Honderden studenten verlieten onterecht de collegebanken, blijkt uit onderzoek van NVAO.
Honderden studenten verlieten onterecht de collegebanken, blijkt uit onderzoek van NVAO. © ANP

Honderden alfastudenten kregen onterecht hun bul

Honderden studenten geschiedenis, communicatie- en informatiewetenschappen hebben de afgelopen jaren te makkelijk hun bul gehaald. Van de 212 universitaire bachelor- en masteropleidingen in de geesteswetenschappen zijn er 26 (13 procent) van onvoldoende niveau. Bij geschiedenis scoorde zelfs een op de drie opleidingen onder de maat.

Dat is de conclusie van gedetailleerd onderzoek naar het niveau van de afstudeerprojecten en opleidingen aan alle Nederlandse universiteiten, uitgevoerd door de Nederlands-Vlaamse Accreditatieorganisatie (NVAO). De 26 ondermaatse opleidingen moeten de komende twee jaar een hersteltraject doorlopen. Als de universiteiten het niveau van vooral de eindscripties dan niet weten op te krikken, kan het doek vallen voor deze studierichtingen.

Het nieuws komt op een pikant moment. Vandaag debatteert de Tweede Kamer over een rapport waarin de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid de noodklok luidt over de staat van het Nederlandse onderwijs.

Zes van zeven opleidingen onder de maat
De NVAO is het meest kritisch over de Universiteit Maastricht. Zes van de zeven onderzochte opleidingen daar, zoals Europese studies en kunst- en cultuurwetenschappen, zijn onder de maat. In Utrecht, Groningen en aan de Universiteit van Amsterdam zijn vier opleidingen onvoldoende, aan de VU in Amsterdam drie en in Leiden twee, waaronder de bachelor geschiedenis - de studie van onder meer Mark Rutte en koning Willem-Alexander.

De onderzoekers zijn zessen tegengekomen die eigenlijk een onvoldoende hadden moeten zijn

NVAO-voorzitter Anne Flierman

De NVAO oordeelt elke zes jaar in opdracht van het ministerie van OCW of opleidingen goed genoeg zijn om geldige diploma's te mogen uitreiken. Het is voor het eerst dat de accreditatieorganisatie actief de publiciteit zoekt over de tekortschietende kwaliteit van de universitaire opleidingen.

NVAO-voorzitter Anne Flierman noemt het grote aantal onvoldoendes 'zorgwekkend'. Hij wijt dit aan de toegenomen aandacht voor onderzoek in de geesteswetenschappen, die ten koste gaat van het onderwijs. Ook ziet hij studenten bij brede studies te makkelijk keuzevakken shoppen.
Vooral het niveau van de eindscripties bij de ondermaatse studies baart Flierman zorgen. 'Mensen die met een acht zijn afgestudeerd, schreven waarschijnlijk wel een scriptie van behoorlijk academisch niveau, maar de onderzoekers zijn ook zessen tegengekomen die eigenlijk een onvoldoende hadden moeten zijn.'

Op andere punten wel voldoende
Theo Engelen, decaan van de letterenfaculteit in Nijmegen, zegt namens alle betrokken decanen in de geesteswetenschappen dat er een 'serieus' probleem is, maar dat hij niet 'hele opleidingen wil diskwalificeren'. 'De problemen liggen vooral bij de eindscripties, waar soms een onterechte voldoende werd gegeven. Op de andere punten scoren de opleidingen wel voldoende', zegt hij.

Bij geesteswetenschappen (vooral geschiedenis en talen) schrijven zich elk jaar zo'n zesduizend nieuwe studenten in. In totaal gaat het om circa 30 duizend studenten. Volgens de NVAO is het niveau van vrijwel alle studies in taal- en letterkunde, regiostudies en archeologie voldoende of goed.

In de Volkskrant van vandaag: 'Geen genadezesje voor Letteren'