De Russische president Dimitri Medvedev tijdens een NAVO-top in Lissabon in november.
De Russische president Dimitri Medvedev tijdens een NAVO-top in Lissabon in november. © PHOTO NEWS

WikiLeaks dag 9: Rusland, Rusland en Rusland

AMSTERDAM - Ook vannacht zijn er zoals elke dag stukken gelekt door de klokkenluiderssite. Deze keer: NAVO beschermt de Baltische staten tegen Rusland, Polen krijgt de beloofde raketten niet, een geheime nieuwsbrief voor diplomaten en waarom de klimaattop in Kopenhagen mislukte.

Estland, Letland en Litouwen hadden tijdens de oorlog tussen Rusland en Georgië in 2008 een machtige bondgenoot: de NAVO. Toen de oorlog tussen Rusland en Georgië uitbrak, werd men in de Baltische staten wat zenuwachtig. De landen hebben namelijk slechte herinneringen aan de Russische bezetting tijdens de Sovjet Unie, en waren bang dat Rusland ook Estland, Letland en Litouwen zou binnenvallen. Dus vroegen de landen de NAVO om bescherming.

Dat ligt bij de NAVO nogal gevoelig, omdat post-Sovjet Rusland door de organisatie niet wordt gezien als bedreiging. De Baltische Staten zijn lid van de NAVO, maar onder groot protest van Rusland.  Bovendien waren er de laatste tijd juist toenaderingen tussen Rusland en de NAVO. De Amerikaanse president Obama opperde zelfs al eens een lidmaatschap voor het land.  

Dus werd het plan om de Baltische staten te beschermen in het geheim gesmeed, op initiatief van de Amerikanen. Die plannen zouden de relatie tussen Amerika en Rusland alleen maar dwarsbomen, was het idee. Inmiddels is het gelekt via WikiLeaks: De NAVO beschermt Estland, Letland en Litouwen tegen Rusland.

Kamerplanten

Er bestaat al zo'n verdrag, dat wel openbaar bekend is, waarin de NAVO belooft Polen te beschermen tegen de Russen. Dat ligt minder gevoelig dan het plan om de Baltische Staten te bezetten, omdat Polen minder lang ingelijfd werd bij de Sovjet-Unie. Bovendien wonen er veel meer Russen in de Baltische Staten.

Hoe dan ook, Polen zou volgens het NAVO-verdrag Patriot-raketten krijgen van de Verenigde Staten. De zending kwam aan, maar er miste iets: raketten. 'De installaties zijn er', zeggen de Polen in een gelekt document, 'maar ze hadden raketten verwacht. Geen kamerplanten.' Geen wonder, zegt de Amerikaanse ambassadeur in een gelekte cable, want de Polen krijgen helemaal geen raketten. Alleen de installaties om ze af te vuren, maar die zijn voorlopig, zo niet altijd, alleen bedoeld om mee te trainen. Alleen weten de Polen dat nog niet.

Diplomatic Daily

Een man in een café in Tunesië houdt wel heel goed de weg naar de Amerikaanse ambassade in dat land in de gaten. En in Nigeria zijn extremisten, inclusief een 'goedgetrainde' kracht van plan een grote terroristische aanval te plegen. O, en een 'Perzisch-talige computer' hackt websites en laat daar trojan horses, een soort virussen, achter met informatie over hoe Iran de Verenigde Staten kan aanvallen.

Drie berichten uit The Diplomatic Security Daily, een geheime nieuwsbrief over de mogelijke bedreigingen van de Verenigde Staten en zijn inwoners in het buitenland. De New York Times schrijft over de nieuwsbrief, die aan Amerikaanse ambassades en consulaten wordt gestuurd. De brieven bevatten informatie die niet eens gelezen mag worden door bondgenoten van Amerika. Ongeveer 14 edities werden door WikiLeaks gelekt.   

Mistral

Boos waren ze in Washington op Frankrijk. Dat land, een van de trouwste bondgenoten van de verenigde Staten, hoopte een Mistral te verkopen, een marineschip dat helikopters kan vervoeren. Frankrijk verkocht het alleen aan Rusland, met de optie dat Rusland meer Franse schepen kon afnemen. Het zou gaan om de grootste transactie van militaire middelen van een Westers land aan Rusland sinds de Tweede Wereldoorlog.

En daar was Amerika bepaald niet blij mee, schrijft de New York Times op basis van een van de gelekte cables. Een flinke uitbreiding van het Russische leger zou de regio rond de Zwarte Zee ernstig destabiliseren, meldt de Amerikaanse ambassadeur in Georgië. Rusland wilde de schepen juist graag. Een Russische generaal zegt dat alle operaties tegen Georgië met de nieuwe schepen in 40 minuten zou kunnen uitvoeren, in plaats van in 26 uur, hadden ze de schepen nog gehad. Saillant detail: Het was juist Frankrijk dat probeerde om een staakt-het-vuren te bereiken tussen Georgië en Rusland.

Dwarsbomen

De klimaatconferentie in Kopenhagen is mislukt, we worden er dezer dagen veel aan herinnerd vanwege de conferentie in Calcún in Mexico. Dat de vorige in Kopenhagen zo kon mislukken, lijkt geen wonder. Der Spiegel schrijft op basis van een gelekte cable dat China en Amerika achter de schermen plannen smeedden om de plannen van Europa voor (bijvoorbeeld) CO2-reductie te dwarsbomen. De reden is niet verrassend: de huidige industriële ontwikkeling en productie in beide landen hebben weinig baat bij reductie van uitstoot.

U kunt meehelpen de WikiLeaks-documenten te doorzoeken. Heeft u iets interessants ontdekt, laat dan een reactie achter (met een link naar de bron) onder het artikel vk.nl/cablegate, mail het naar internet@volkskrant.nl of tweet het naar @volkskrant.