Een vrouw kijkt naar een van de werken van schilder Piet Mondriaan © ANP
Een vrouw kijkt naar een van de werken van schilder Piet Mondriaan © ANP © UNKNOWN

Persoonlijk archief Piet Mondriaan naar Nederland

Het persoonlijke archief van kunstschilder Piet Mondriaan (1872-1944) is in handen gekomen van het Rijksbureau voor Kunsthistorische Documentatie (RKD) in Den Haag. Het kenniscentrum heeft het archief met de steun van enkele fondsen verworven van een Amerikaanse particuliere stichting, de Art Science Research Laboratory.

Het archief bevat de brieven die Mondriaan vanaf 1935 schreef aan de Amerikaanse kunstenaar Harry Holtzman, overige correspondentie, een adresboek, foto's en persoonlijke documenten. 'Het archief geeft een beeld van zowel Mondriaans kunstenaarschap als zijn persoonlijkheid en is daarmee uniek', aldus het RKD vandaag.

Het belangrijke archief bevat met name informatie over Mondriaans vertrek naar New York vanuit Londen in 1940 en zijn verblijf in de Verenigde Staten. In de brieven aan zijn vriend Harry Holtzman schreef hij over deze reis. Na de dood van de kunstenaar in New York in 1944 bleek Holtzman door Mondriaan als enige erfgenaam te zijn aangewezen.

De correspondentie tussen Mondriaan en Holtzman bevat veel details over hun vriendschap, maar ook over de laatste fase in Mondriaans werk, zijn tentoonstellingen en het artistieke milieu waarin hij in New York verkeerde. In het archief zitten ook foto's van zijn ouders, zijn broers en enkele vrienden en foto's van zijn ateliers in Amsterdam, Parijs en New York.

Een ander belangrijk document is zijn adresboek. Volgens het RKD ontkracht dit de mythe dat Mondriaan een zonderlinge en eenzame figuur was. 'De vele contacten getuigen van een druk sociaal leven'.

Een groot aantal vooraanstaande kunstenaars zijn opgenomen in het adresboek, onder wie Alexander Calder, Marcel Duchamp en de Nederlandse kunstenares Charley Toorop.

Het RKD streeft ernaar het archief in de tweede helft van dit jaar digitaal beschikbaar te stellen. Het RKD is een van de belangrijkste kunsthistorische kenniscentra in de wereld, waar kunsthistorici en andere geïnteresseerden terechtkunnen.