Elsbeth Etty.
Elsbeth Etty. © Joost van den Broek / de Volkskrant

Recensent Elsbeth Etty beschuldigd van plagiaat

Hoogleraar Nederlandse Letterkunde Jos Joosten beticht recensente en bijzonder hoogleraar Elsbeth Etty van plagiaat. Haar boek Het ABC van de literaire kritiekuit 2011 bevat twee alinea's die in zeer grote mate overeenkomen met bestaand werk van onderzoekers zonder dat er een bron wordt vermeld.

Die bron is de bundel Journalistieke cultuur in Nederland van Nel van Dijk en Susanne Janssen. Ook bevat het boek twee alinea's over de criticus Menno ter Braak die bijna letterlijk overeenkomen met het Wikipedialemma over Ter Braak.

Joosten, verbonden aan de Radboud Universiteit Nijmegen, beschrijft deze bevindingen in zijn boek Staande Receptie over literatuurkritiek dat vandaag verschijnt. In een uiterst kritisch hoofdstuk over het boek van Etty, naast recensent bij NRC Handelsblad ook bijzonder hoogleraar Literaire Kritiek aan de Vrije Universiteit van Amsterdam, brengt hij een reeks van slordigheden en feitelijke onjuistheden aan het licht. Zijn conclusie: Etty zet de feiten 'onbekommerd naar haar hand'.

In een reactie op de plagiaatbeschuldiging zegt Etty dat het inderdaad netter zou zijn geweest om een bron te vermelden. Maar zij ontkent dat er sprake is van plagiaat. 'Ik vind plagiaat niet acceptabel.'

Ook zegt zij nooit iets over te tikken. Voor de bijna woordelijke overeenkomst tussen haar passage over Ter Braak en de Wikipediapagina over Ter Braak heeft ze geen verklaring. 'Dat zijn notoire feiten die elke tweedejaars student kent. Die tik ik uit mijn hoofd op.'

Prominent
'Etty is een prominent figuur in het vakgebied', zegt Joosten. Het leed voor hem daarom geen twijfel dat hij in zijn boek over de recente geschiedenis van de literatuurkritiek aandacht aan haar nieuwe boek moest besteden. 'Ik ben het onbevangen gaan lezen. Tot ik bij een passage kwam die mij heel bekend voor kwam. Toen werd ik wantrouwend.'

De hoeveelheid slordigheden en onjuistheden die hij daarop ontdekte, heeft hem verbaasd. 'Ze vielen altijd in het voordeel van haar betoog uit. Niet heel verheffend voor iemand die anderen altijd de maat neemt.'

Etty noemt Joostens hoofdstuk over haar 'grote flauwekul' en 'een rancuneuze uithaal'. Zij benadrukt dat haar boek geen wetenschappelijke pretenties heeft.

'Toch verwijst ze een paar keer naar het feit dat ze bijzonder hoogleraar is. Dan schrijf je ook mede met die pet op,' vindt Joosten in reactie daarop.