'Voorkomen moet worden dat bestuurders elkaars salaris bepalen'
© ANP

'Voorkomen moet worden dat bestuurders elkaars salaris bepalen'

Een inkomen voor topmensen van 52 keer het salaris van de minst verdienende is immoreel, schrijft oud-rector Philip Polderman. 'Als rector van een school met 180 betaalde krachten en 1800 leerlingen verdiende ik vóór mijn pensionering netto nog geen 2,5 keer zoveel als de conciërges.'

Er ontstaat een bijna tomeloze cultuur van meer en nog meer, die het verschil tussen diefstal, fraude en inkomensbeleid in bepaalde kringen marginaal heeft gemaakt.

In de beschouwingen over de toegenomen inkomensongelijkheid is sprake van 'schadelijke gevolgen voor de economie', 'sociale vergelijkingsangst', 'depressies', 'burnouts', maar niemand heeft het over de morele kant van deze kwestie. Niemand constateert dat een inkomen voor topmensen van gemiddeld 52 keer het salaris van de minst verdienende absurd, immoreel, abject en zelfs pervers is en geen enkele relatie meer heeft met de 'verantwoordelijkheden' of de 'enorme kwaliteit' van de topmanager. Men gaat een waardeoordeel uit de weg.

Als rector van een school met 180 betaalde krachten en 1800 leerlingen verdiende ik vóór mijn pensionering netto nog geen 2,5 keer zoveel als de conciërges. Een prima ambtelijk salarissysteem zorgt ervoor dat de verschillen binnen een school beperkt blijven tot redelijke stappen naar een hoger inkomen naarmate de functies meer kennis of verantwoordelijkheid vereisen. In de collegiale sfeer van een school leidt dat nauwelijks tot afgunst, baantjesjagerij of vriendjespolitiek. Bij een functie hoort simpelweg een salaris. Dat de een harder of beter werkte dan de ander leidde op mijn school hoogstens tot wat besmuikt gemopper.

Topinkomens voor de hoogste bazen
Het bestuur bestond uit een selectie van vrijwilligers uit de samenleving die zelfs van hun recht op presentiegeld van enkele tientjes per maandelijkse vergadering afzagen. Op veel scholen is dat nog steeds zo, al is er intussen wel meer vrijheid aan de directie en de besturen gegeven om te differentiëren, wat helaas dan wel de mogelijkheid biedt tot willekeur. Ook is er door samenvoeging van veel scholen met centrale besturen ook daar een cultuur ontstaan van topinkomens voor de hoogste bazen, zonder dat de overheid daar paal en perk aan stelt.

Die situatie van redelijke salarisschalen tot en met de hoogste baas, bestond vroeger ook bij woningbouwcorporaties, zorginstellingen, het openbaar vervoer en tal van andere semi-ambtelijke organisaties. Door de privatisering is dat drastisch veranderd. Het leidde er tenslotte zelfs toe dat allerlei bestuurders en directeuren het gerechtvaardigd achtten om zich minstens een salaris volgens de Balkenendenorm toe te kennen. Wat bedoeld werd als een (toch al veel te hoog) maximum, werd gehanteerd als minimum.

Gaan 'onze beste mensen' dan naar het buitenland? Prima, dan kunnen vele talenten die nu niet bij het 'old boys netwerk' horen, die plaatsen uitstekend invullen

Bonussen
In dezelfde periode ontstond ook in het private bedrijfsleven een hausse in hogere beloningen voor topmensen. Hun riante salaris werd steeds vaker verrijkt met bonussen, aandelenpakketten, enorme afkoop- en vertreksommen en pensioenvergoedingen. De oorzaak wordt meest-al angstvallig verzwegen, ook nu weer, terwijl die toch evident is: de hebzucht die de meeste mensen niet vreemd is, gecombineerd met de mogelijkheid om die eigenschap vrijelijk bot te vieren omdat de mensen die ervan profiteren dezelfden zijn als die erover beslissen, of die ook zicht hebben om deel van die bevoorrechte groep uit te gaan maken.

En zo ontstaat een bijna tomeloze cultuur van meer en nog meer, die het verschil tussen diefstal, fraude en inkomensbeleid in bepaalde kringen marginaal heeft gemaakt.

Terugkeer naar ambtelijke salarisschalen voor bestuurders van publieke instellingen of vrijwillige beperking van inkomens in het bedrijfsleven is niet haalbaar, dus rest slechts een wettelijke regeling om de wantoestanden uit te bannen, waarbij vooral moet worden voorkomen, door grotere invloed van werknemers en aandeelhouders, dat de dames en heren bestuurders, directeuren, commissarissen elkaars beloningen bepalen. Lukt dat niet, dan rest slechts een stevige afroming via de belastingen. Gaan 'onze beste mensen' dan naar het buitenland? Prima, dan kunnen vele talenten die nu niet bij het 'old boys netwerk' horen, die plaatsen uitstekend invullen.

Ooit had ik een gesprekje met Joop den Uyl. Het ging toen ook al over te hoge inkomens. Hij zei: 'Neem nooit mensen kwalijk dat ze veel te veel geld verdienen, neem het de maatschappij kwalijk die dat toelaat.' En zo is het.

Philip Polderman is oud-rector van het Cambium College in Zaltbommel.

Volg en lees meer over:

Reacties (1)

U hebt javascript nodig om een reactie achter te laten.
Plaats een reactie Nog 600 tekens
  • j Geenhuizen -
    Deze regering wil niets doen aan deze buitensporige beloningen , want als deze figuren de Tweede kamer verlaten krijgen ze meestal een mooi baantje met een extreem hoge beloning