Rutte en Merkel.
Rutte en Merkel. © ANP

Grunberg: 'Een stem tegen het Europese project is een stem op de fascisten'

Dat zonder de EU alle problemen zullen verdwijnen is magisch denken, schrijft Arnon Grunberg in zijn voetnoot. 'Het is de nooit aflatende behoefte aan een zondebok.'

Als Europa valt, hebben we een grote Weimarrepubliek, van de Noordzee tot de Middellandse Zee

Het is verbazingwekkend hoeveel mensen geloven dat allerlei problemen zullen verdwijnen als de EU verdwijnt of als Nederland uit de eurozone zal gaan. Het neoliberalisme, wat we daar ook precies mee bedoelen, plofkippen, te grote banken, lobbyisten, werkloosheid: zonder de EU zullen de problemen verdwijnen. Het hoeft geen betoog dat we hier met magisch denken te maken hebben, en uiteraard ook met de nooit aflatende behoefte aan een zondebok.

Maar er speelt nog iets anders mee. Zoals in de jaren dertig sommige mensen dachten dat de vernietiging van de onvolmaakte Weimarrepubliek tot iets beters zou leiden, zo denken sommigen nu dat de vernietiging van de onvolmaakte EU de wereld een stukje mooier zal maken.

Merkel zei: 'Als de euro valt, valt Europa.' Als Europa valt, hebben we een grote Weimarrepubliek, van de Noordzee tot de Middellandse Zee.

Een stem tegen het Europese project is een stem op de fascisten.

Arnon Grunberg is columnist voor de Volkskrant. Deze Voetnoot verscheen vandaag op de voorpagina van de Volkskrant.