Een beveiligingscamera in Beijing.
Een beveiligingscamera in Beijing. © AFP

Privacymanifest: 'Iemand die in de gaten wordt gehouden, is niet meer vrij'

Meer dan vijfhonderd schrijvers en kunstenaars pleiten voor het behoud van privacy en burgerrechten in het digitale tijdperk. 'Een samenleving die in de gaten wordt gehouden, is geen democratie meer', zegt schrijver Ilija Trojanow. Ieder die wil, kan ondertekenen op change.org/surveillance.

In de afgelopen maanden is algemeen bekend geworden dat we op grote schaal in de gaten worden gehouden. Met een paar muisklikken kan de staat in uw mobieltje of tablet kijken, uw e-mail onderscheppen en zien wat u op sociale media doet en op internet opzoekt. De staat kan uw politieke voorkeuren en activiteiten volgen en verzamelt en bewaart uw gegevens - in samenwerking met internetbedrijven - om daarmee uw gedrag en consumptiepatroon te voorspellen.

De grondslag van de democratie is de onschendbaarheid van de individuele integriteit. Integriteit gaat verder dan alleen ons lichaam. Iedereen heeft het recht om in zijn of haar gedachten en persoonlijke omgeving en communicatie gevrijwaard te blijven van observatie en indringing.

Grootschalig toezicht
Dit fundamentele mensenrecht is van nul en generlei waarde geworden doordat overheden en bedrijven misbruik maken van technologische ontwikkelingen voor grootschalig toezicht.

Iemand die in de gaten wordt gehouden, is niet meer vrij. Een samenleving die in de gaten wordt gehouden, is geen democratie meer. Als onze democratische rechten ook maar iets moeten voorstellen, moeten ze zowel in de virtuele ruimte als in de werkelijke ruimte van toepassing zijn.

Toezicht schendt het privédomein en brengt de vrijheid van denken en meningsuiting in gevaar.

Grootschalig toezicht behandelt iedere burger als een potentiële verdachte. Dat is een omverwerping van een historische verworvenheid, namelijk het vermoeden van onschuld.

Systematisch misbruik
Toezicht maakt het individu transparant, terwijl de staat en het bedrijfsleven heimelijk opereren. Naar is gebleken, wordt van deze macht systematisch misbruik gemaakt.

Toezicht is diefstal. Onze data zijn geen openbaar bezit, maar zijn van ons. Als ze worden gebruikt om ons gedrag te voorspellen, worden we van nog iets anders beroofd: van het principe van de vrije wil, dat cruciaal is voor democratische vrijheid.

Wij eisen voor alle mensen het recht om als burgers in een democratie zelf te beslissen in welke mate hun persoonlijke data wetmatig mogen worden verzameld, opgeslagen en verwerkt, en wie dat doet; het recht om informatie te krijgen over waar hun data zijn opgeslagen en hoe die worden gebruikt; het recht om die data te doen vernietigen als die op onrechtmatige wijze zijn verzameld en opgeslagen.

Wij doen een oproep aan alle staten en bedrijven om deze rechten te respecteren.

Wij doen een oproep aan alle burgers om in actie te komen en deze rechten te verdedigen.

Wij doen een oproep aan de Verenigde Naties om te erkennen dat het beschermen van burgerrechten in het digitale tijdperk van cruciaal belang is en een Internationale Digitale Grondwet op te stellen.

Wij doen een oproep aan alle regeringen om een dergelijke conventie te ondertekenen en na te leven.

Nick Cave (Australië),
David Van Reybrouck (België),
Michael Ondaatje (Canada),
Peter Høeg (Denemarken),
Ulrich Beck (Duitsland),
Daniel Cohn-Bendit (Duitsland),
Günther Grass (Duitsland),
Peter Sloterdijk, (Duitsland),
Ilija Trojanow,(Duitsland),
Nawal El Sadaawi,(Egypte),
Frédéric Mitterand (Frankrijk),
Jonathan Littel (Frankrijk/VS),
Amit Chaudhuri (India),
Arundhati Roy (India),
David Grossman (Israël),
Amos Oz (Israël),
Abdelkader Benali (Nederland),
Ian Buruma (Nederland),
Renate Dorrestein (Nederland),
Arnon Grunberg (Nederland),
Geert Mak (Nederland),
Nelleke Noordervliet (Nederland),
Aleid Truijens (Nederland),
Manon Uphoff (Nederland),
Anne Vegter (Nederland),
Elfriede Jelinek (Oostenrijk),
Victor Erofejev (Rusland),
Michail Sjisjkin (Rusland),
Javier Marias (Spanje),
Orhan Pamuk (Turkije),
Louis de Bernières (Verenigd Koninkrijk),
Ian McEwan (Verenigd Koninkrijk),
David Vann (Verenigd Koninkrijk),
Irvine Welsh (Verenigd Koninkrijk), Paul Auster (Verenigde Staten),
Don DeLillo (Verenigde Staten),
Dave Eggers (Verenigde Staten),
Björk (IJsland),
Breyten Breytenbach (Zuid-Afrika),
J. M. Coetzee (Zuid-Afrika),
Henning Mankel (Zweden),
Per Olov Enquist (Zweden)

Voor een lijst van alle namen van ondertekenaars, zie bijgevoegde pdf.