Voorzitter van het Franse Front National, Marine Le Pen, en PVV-leider Geert Wilders wonen een debat bij in de Tweede Kamer.
Voorzitter van het Franse Front National, Marine Le Pen, en PVV-leider Geert Wilders wonen een debat bij in de Tweede Kamer. © ANP

'Acht redenen waarom samenwerking Wilders en Le Pen tot niets zal leiden'

De PVV en haar bondgenoten zullen in het Europees Parlement geen deuk in een pakje boter slaan, schrijft Chris Aalberts. Als er al een fractie komt, zal die 'klein en machteloos zijn, niet in staat iets te bereiken en haar achterban ook maar het kleinste succesje te melden hebben'.

 
Fracties tussen anti-Europese partijen zijn al eerder opgericht en weer uit elkaar gevallen door onderlinge conflicten.

Geert Wilders wil iedereen laten geloven dat zijn aangekondigde samenwerking met het Front National van Marine le Pen historisch is. Iedereen met enige kennis van het Europees Parlement weet dat Wilders slechts een mediahype creëerde. Er zijn acht redenen waarom Wilders en Le Pen samen geen successen gaan boeken en waarom we de aankondiging van deze week dus weer snel zullen vergeten.

1.
Om een Europese fractie te vormen moet voldaan worden aan de interne regels van het Europees Parlement. Een fractie wordt pas formeel erkend als er 25 leden zijn uit minimaal zeven lidstaten. De teller staat vooralsnog op zeven leden uit twee landen. Samen met het Vlaams Belang zijn dit acht leden uit drie landen. Een fractie is dus nog lang niet rond.

2.
Fracties tussen anti-Europese partijen zijn al eerder opgericht en weer uit elkaar gevallen door onderlinge conflicten. In deze en de vorige zittingsperiode waren er verscheidene eurosceptische fracties. Nooit waren alle eurosceptici lid van dezelfde fractie. Dit fenomeen zien we terugkeren, nu de Deense Volkspartij al heeft laten weten zich niet aan te sluiten bij Le Pen.

 
Met de UKIP zal hun fractie zeker aan de regels van het Europees Parlement voldoen, terwijl dat bij Wilders en Le Pen onduidelijk is.

3.
Verschillende eurosceptische fracties werken momenteel al samen in de groep Europe of Freedom and Democracy, waar ook de populaire UK Independence Party deel van uitmaakt. De UKIP wil niet met de PVV samenwerken. De vraag is waarom de huidige partners van de UKIP Wilders zouden verkiezen boven hun huidige fractie. Met de UKIP zal hun fractie zeker aan de regels van het Europees Parlement voldoen, terwijl dat bij Wilders en Le Pen onduidelijk is.

4.
Onderlinge verschillen kunnen binnen Europese fracties wel overbrugd worden, maar daarvoor is inhoudelijke flexibiliteit van de europarlementariërs nodig. Precies deze flexibiliteit ontbreekt bij rigide geleide partijen als de PVV en verschillende van haar potentiële partners.

Conflicten zijn dus niet gemakkelijk oplosbaar, terwijl ze in andere fracties juist wel te neutraliseren zijn. Het CDA zit met de omstreden Hongaarse partij Fidesz in een Europese fractie. Daar bestaat deze flexibiliteit wel.

5. 
Stel dat de eurosceptici zich toch in een partij weten te verenigen. In een zeer positieve schatting van RTL Nieuws gaat het dan om 100 tot 150 zetels. Dit is maximaal 20 procent van het Europees Parlement. Hoewel er dan een nieuwe grote partij ontstaat, kan deze geen wetgeving tegenhouden. Christendemocraten, sociaal-democraten, liberalen en groenen zullen samen een ruime, eurofiele meerderheid houden.

6. 
Het Europees Parlement heeft geen initiatiefrecht en daarom kunnen Europese fracties geen wetgevingsvoorstellen doen. Wellicht kunnen verschillende eurosceptische partijen elkaar ook vinden in een Europees hoofddoekjesverbod, om zo in ieder geval de 'islamisering' van Europa tegen te gaan. Maar de Europese Commissie zal zo'n voorstel nooit doen en dus is dit idee op voorhand kansloos. Het zijn wel dit soort voorstellen waar de nieuwe fractie het publicitair van zal moeten hebben.

7. 
Wilders en Le Pen willen taken terughalen naar de lidstaten. Ze presenteren echter geen plan daarvoor. Dat verbaast niet: dit is een taak van de nationale parlementen en regeringen, die de Europese verdragen kunnen aanpassen en bij de Europese Commissie bezwaar kunnen maken tegen nieuwe Europese regels. De eurosceptici zullen geen enkele bevoegdheid terughalen.

8.
Misschien wil de nieuwe fractie geen ander beleid in gang zetten, maar de publieke opinie bespelen met Europa-kritiek. De vraag is dan waarom de huidige PVV-europarlementariërs volslagen onbekend zijn en nauwelijks media-aandacht krijgen. Zij worden geen communicatieve talenten als ze in een grotere fractie plaatsnemen. Zij krijgen er hooguit fractiegenoten bij van wie ze publicitair gezien last hebben.

Nederlandse journalisten werden deze week massaal opgewonden van de nieuwe samenwerking, maar in Brussel zullen velen hun schouders erover ophalen. De kans is klein dat er een stabiele fractie komt, als er al een fractie ontstaat. Die fractie zal klein en machteloos zijn, niet in staat iets te bereiken en haar achterban ook maar het kleinste succesje te melden.

Chris Aalberts is auteur van Achter de PVV - Waarom burgers op Geert Wilders stemmen.