'PVV streeft naar een republiek met een kroontje'
© EPA

'PVV streeft naar een republiek met een kroontje'

De PVV wil de monarchie behouden, maar dan wel in miniuitvoering. Het voorstel lijkt echter geen kans te maken.

In zijn dit jaar verschenen boek De gekroonde republiek schrijft historicus Cees Fasseur dat de aandriften van PVV-leider Geert Wilders voor 'modernisering' van het koningschap 'door niet al te zuivere staatsrechtelijke motieven bewogen' zijn. Ga maar na: Wilders vond dat de koningin 'als een haas uit de regering' moest na een hem onwelgevallige kersttoespraak en dat prinses Máxima 'prietpraat' verkocht toen zij over de Nederlandse identiteit sprak.

Toch hield Wilders donderdag tijdens een persconferentie vol dat het hem louter om het ambt van de Koning te doen is, nu zijn partij vergaande voorstellen heeft gepubliceerd voor een louter ceremoniële rol van toekomstig koning Willem IV. 'Wij zijn geen republikeinen', betoogde Wilders, 'wij willen de monarchie behouden.'

Die komt er dan wel heel anders uit te zien. De Koning is geen lid meer van de regering, geen voorzitter van de Raad van State, heeft geen rol in de kabinetsformatie, is niet langer onschendbaar, en voor hem geldt geen ministeriële verantwoordelijkheid meer. Door in de Grondwet de onpartijdigheid van de Koning te borgen, zal Willem IV geen macht naast de regeringsmacht van de ministers worden, redeneert de PVV.

Het is een van de punten die het zeker niet zullen halen in de Tweede Kamer, waar zelfs de SP de ministeriële verantwoordelijkheid koestert. Ook verandering van artikel 42 van de Grondwet (de regering wordt gevormd door de Koning en de ministers) is niet aan de orde, nu de PvdA vorige week definitief besloot die richting niet uit te gaan.

Het PVV-werkstuk is gedegen en serieus, maar voor een groot deel net zo symbolisch als het koningschap dat het voorstaat. In oktober zal blijken op welke onderdelen Kamermeerderheden te organiseren zijn, maar vooralsnog lijkt alleen op het punt van de formatie 'vernieuwing' mogelijk.

Remco Meijer