Jean-Claude Trichet, president van de Europese Centrale Bank (ECB).
Jean-Claude Trichet, president van de Europese Centrale Bank (ECB). © REUTERS

'Trichet speelde een onbegrepen heldenrol'

Dankzij de Europese Centrale Bank is de kans toegenomen dat de Europa er relatief goed vanaf zal komen tijdens de Grote Inflatie die ons te wachten staat.

Met het recente besluit Italiaanse en Spaanse staatsobligaties op te kopen, heeft de Europese Centrale Bank (ECB) zijn geloofwaardigheid verkwanseld. Dat is een veelgehoorde conclusie van economen op het genoemde besluit van de ECB het afgelopen weekeinde. In het verlengde daarvan is te verwachten dat de centrale bank op grote schaal geld zal pompen in de economie van de eurozone. Het kan om honderden miljarden euro's gaan, gezien de omvang van de problemen in Italië en Spanje en de enorme schuldenberg van die landen. Het tegenovergestelde is echter waar. De ECB heeft zijn geloofwaardigheid versterkt.

Dat massaal geld drukken is koren op de molen van iedereen die hoge inflatie verwacht en de ECB als schuldige aanwijst. Wij vrezen ook dat de komende jaren, zo niet decennia, gekenmerkt zullen worden door een veel hogere inflatie dan we gewend zijn. Maar onder invloed van het besluit van de ECB is de kans toegenomen dat de Europa er relatief goed vanaf zal komen tijdens de Grote Inflatie die ons te wachten staat.

Waarom? In de eerste plaats omdat de ECB niet lukraak staatsobligaties gaat kopen. De bank heeft duidelijk gesteld dat Italiaans en Spaans overheidspapier - op beperkte schaal, zo blijkt uit de marktgegevens - niet ongelimiteerd zal worden opgekocht. Er is dus geen sprake van een open einde regeling.

Hoedster
Met de steun van de ECB kan de tijd worden overbrugd die is gemoeid met het optuigen van het Europees stabilisatiefonds en met het (versneld) doorvoeren van behoorlijke hervormingen in Italië en Spanje. De ECB dwingt dus niet alleen bezuinigingen af, maar ook hervormingen. Dit met als doel de groei op termijn te stimuleren. In dit opzicht past het besluit van de ECB prima binnen zijn rol als hoedster van de euro.

In de tweede plaats heeft de onenigheid binnen het bestuur van de ECB over die aankopen een gunstig neveneffect gehad. De haviken binnen het bestuur, die tegen aankopen zijn en zeer gekant zijn tegen inflatie, zullen in ruil voor hun instemming met de tijdelijke overbruggingsactie bewerkstelligd hebben dat de ECB de rente nu niet bij eerste de beste tegenslag op economisch gebied gaat verlagen. Dat is een uitstekend resultaat van de anti-inflatie fractie.

Inflatie-tsunami
Zoals altijd binnen het bestuur van de ECB is het geven en nemen.
Aan de andere kant van de oceaan maakt de Fed zich bereid opnieuw de geldpersen aan te zetten. De officiële rente is er al bijna 0 procent. Voor de Britse centrale bank geldt hetzelfde. Alleen de ECB zorgt ervoor dat Europa de andere kant op roeit. Met als gevolg dat wanneer de wereldeconomie overspoeld wordt door een inflatie-tsunami, de eurozone er relatief goed vanaf zal komen.

In de geglobaliseerde economie zal Europa zich niet helemaal kunnen onttrekken aan de Grote Inflatie. Maar de schade kan hier wel beperkt blijven. Met dank aan de ECB en vooral voorzitter Jean-Claude Trichet. De scheidende voorzitter heeft uiterst kundig en sluw geopereerd door eerst van Duitsland en Frankrijk af te dwingen dat het Europese noodfonds in september geratificeerd en geïmplementeerd wordt. De regeringen van Italië en Spanje moesten beloven dat zij de beloofde budgettaire en structurele hervormingen versneld zullen doorvoeren. De ECB heeft beloofd dat het opkopen van Italiaanse en Spaanse staatsobligaties van (zeer) tijdelijk aard is en geen consequenties zal hebben voor prijsstabiliteit in de eurozone.

Sylvester Eijffinger is hoogleraar financiële economie aan de Universiteit Tilburg. Edin Mujagic is monetair econoom aan de Universiteit Tilburg en auteur van Het inflatiespook.