Fractievoorzitter Arie Slob spreekt op het ChristenUnie-congres op 1 februari.
Fractievoorzitter Arie Slob spreekt op het ChristenUnie-congres op 1 februari. © ANP

Strafbaarstelling illegaliteit heeft nog een lange weg te gaan

Het verzet van Arie Slob is het nieuwste obstakel voor het kabinetsplan om illegaliteit strafbaar te stellen. Het voorstel zal waarschijnlijk worden uitgesteld, desnoods tot in de eeuwigheid.

'Het wordt nog een paar tandjes scherper.' Dat zei Diederik Samsom over het asielbeleid bij de presentatie van het regeerakkoord. Zijn fractie had net ingestemd met het strafbaar stellen van illegaal verblijf.

Snel daarna legde staatssecretaris Teeven (Immigratie) zijn eerste plannen op tafel. Asielzoekers die door de immigratiedienst niet in Nederland zijn toegelaten of die nooit om toestemming hebben gevraagd, krijgen een boete van maximaal 1.200 euro.

Zo wil de VVD het graag - al was het maar om zich de PVV van het lijf te houden. Er gaat geen Kamerdebat voorbij of VVD-Kamerlid Malik Azmani wrijft zijn PVV-opponent Sietse Fritsma in dat zijn partij tenminste écht iets doet om illegalen af te schrikken, in plaats van alleen maar te roepen.

Pragmatisch
Binnenskamers laat VVD-bewindsman Teeven doorschemeren dat de strafbaarstelling voor hem persoonlijk niet zo nodig hoeft. Criminaliteit wil Teeven hard aanpakken, maar als het gaat over immigratie zegt hij keer op keer dat hij 'pragmatisch' is. Ook veelzeggend: VVD-fractievoorzitter Zijlstra heeft gezegd dat hij de hoorn niet op de haak zou gooien als Samsom hem over het onderwerp zou bellen.

Voor de PvdA is de strafbaarstelling namelijk een bittere pil. Samsom slikte hem alleen omdat hij zo het kinderpardon kon binnenhalen. Niet al zijn leden knijpen zo eenvoudig de neus dicht en slikken. Onder leiding van PvdA-lid Sander Terphuis stelde zijn achterban een aantal voorwaarden: geen illegalenquotum, vriendelijker vreemdelingenbewaring, meer vergunningen voor vreemdelingen die buiten hun schuld niet terug kunnen naar hun land en geen straf voor Nederlanders die vreemdelingen helpen. Op die voorwaarden stemden de PvdA'ers in.

Getreuzel
Dat was het moment waarop je zou verwachten: op volle kracht vooruit met het wetsvoorstel. Maar al snel begon het getreuzel. Teeven wilde onderzoeken afwachten, van de Europese Commissie en van zijn eigen onderzoekscentrum. Dat kan nog tot de zomer duren.

De oppositie, op de PVV na unaniem kritisch over het voorstel, doet er schamper over. De strafbaarstelling van illegaliteit komt de PvdA gewoon niet uit, wordt er gezegd, zo rond de gemeenteraadsverkiezingen en de Europese verkiezingen. Maar ja, volgend jaar zijn er alweer Statenverkiezingen - dus wanneer komt het dan wel uit?

Stel dat Teeven de Tweede Kamer weet te passeren, dan nog is hij er niet. In de senaat zouden zich in de gelederen van zowel VVD als PvdA zomaar een of meer dissidenten kunnen bevinden.

En nu werpt de CU een nieuw obstakel op. Teeven is niet van plan zijn voorstel in te trekken, zei hij gisteren desgevraagd, maar ook Arie Slob kan moeilijk op zijn schreden terugkeren. Dat maakt het waarschijnlijk dat het voorstel nog een hele tijd zal worden uitgesteld, desnoods tot in de eeuwigheid.