Uri Rosenthal.
Uri Rosenthal. © ANP

Nederlanders mogen mee met Gazavloot

Hoewel de Nederlandse regering tegenstander is van de vloot die volgende maand naar Gaza vaart, staat het Nederlanders vrij hieraan deel te nemen. 'Het vertrekpunt is de vrije zee, deelname is dus niet illegaal', aldus minister van Buitenlandse Zaken Uri Rosenthal donderdag tijdens een debat in de Tweede Kamer.

Al dan niet gewapend verzet tegen de Israëlische marine is wel tegen de wet, zei Rosenthal, die de kwestie 'zeer alert' volgt. Als Nederlandse deelnemers in de problemen komen, krijgen ze consulaire bijstand, zei de minister, die Nederlanders woensdag al opriep niet aan het konvooi deel te nemen.

Duizend opvarenden
De Free Gaza Movement wil op 31 mei met de Freedom Flottilla 2 in Gaza aankomen. De vijftien schepen met ongeveer duizend opvarenden hebben als doel humanitaire hulp te brengen en de door Israël ingestelde zeeblokkade te doorbreken. Vorig jaar mei werd de eerste vloot aangevallen door de Israëlische marine, waarbij negen Turkse actievoerders omkwamen.

De PVV, ChristenUnie, SGP, CDA en VVD vinden de actie een provocatie. 'Vetzucht en verveling zijn de grootste problemen in Gaza', zei PVV'er Raymond de Roon, die het debat had aangevraagd. Hij vreest met de SGP en ChristenUnie dat er wapens worden gesmokkeld en wil dat deelname aan de vloot strafbaar wordt gesteld.

Voedselhulp
Zo'n zevenhonderdduizend Gazanen krijgen voedselhulp van de Verenigde Naties. De humanitaire situatie is voor veel mensen zorgelijk, zei Rosenthal. Hij memoreerde echter dat het Rode Kruis de situatie in de Gazastrook niet betitelt als crisis of absolute noodsituatie.

Israël heeft volgens de minister de bevoegdheid de toegang tot Gaza te 'reguleren' om de veiligheid te garanderen. Omdat Israël een gewapend conflict heeft met Hamas, is het oorlogsrecht van toepassing. 'Maar als de flottielje niets illegaals doet, mogen ze daar varen.' Het bewust doorbreken van de blokkade is echter een illegale daad, vindt ChristenUnie-Kamerlid Joël Voordewind. PvdA en GroenLinks vinden dat Nederland Israël moet oproepen de vloot door te laten.

Flottielje 2 levert volgens de regering 'nauwelijks een reële bijdrage' aan het verbeteren van de situatie in Gaza of aan het vredesproces. Het zou zelfs contraproductief kunnen zijn voor de Nederlandse inspanningen ten aanzien van Gaza, zei de minister. Hij stelde dat Nederland tot nu toe 'redelijk succesvol' is geweest om bijvoorbeeld de export van groente uit Gaza te bevorderen.

Onderzoek is nog gaande
Het VN-onderzoek naar Flottielje 1 en de rechtmatigheid van het Israëlisch optreden, is overigens nog gaande. Het Turkse onderzoek is klaar en aan de VN aangeboden, maar het Israëlisch onderzoek nog niet. De twee onderzoeken lijken elkaar volledig tegen te spreken, zei Rosenthal.

Overigens heeft de Nederlandse regering de tegoeden van de Stichting Internationale Humanitaire Hulporganisatie (IHH) Nederland onlangs bevroren, maar dat staat niet in verband met de vloot. 'Er liggen geen verbindingen', zei Rosenthal. Er is alleen geld van IHH Nederland overgemaakt naar IHH Duitsland, dat daar verboden is vanwege rechtstreekse financiering van de islamitische Hamas, dat de Gazastrook regeert.