Op Wikipedia woedde 5 jaar lang een oorlog die nooit heeft bestaan
© ANP

Op Wikipedia woedde 5 jaar lang een oorlog die nooit heeft bestaan

Van 1640 tot 1641 woedde er een oorlog tussen Portugal en India. Althans, dat konden we tot voor kort lezen op Wikipedia. In werkelijkheid heeft dit 'Bicholim Conflict' nooit plaatsgevonden. Het hersenspinsel van een creatieve vrijwilliger van de internet-encyclopedie heeft desondanks vijf jaar lang online gestaan.

Het 4500 woorden tellende lemma op de Engelstalige versie van Wikipedia werd aangemaakt in juli 2007 en verhaalde over een niet officieel uitgeroepen oorlog tussen het koloniale Portugal en het Maratharijk, dat tegenwoordig een deel van India en Pakistan is. Het conflict is genoemd naar Bicholim, de Indiase streek waar de meeste gevechten plaatsvonden. Het conflict eindigde in een verdrag dat er later mede toe leidde dat Goa een onafhankelijke Indiase staat werd.

Goed artikel
Mooi verhaal, alleen was er één probleem: er is helemaal niets van waar. Het 'Bicholim Conflict' heeft nooit plaats gehad en de auteur van het artikel haalde in zijn voetnoten boeken aan die nooit geschreven zijn. Desondanks werd het lemma enkele maanden nadat het was gecreëerd door controleurs van Wikipedia aangemerkt als 'goed artikel'. Slechts één procent van alle Engelstalige lemma's op Wikipedia komt in aanmerking voor die kwalificatie.

Pas afgelopen maand, bijna vijf jaar later dus, wierp een Wikipediagebruiker die zichzelf 'ShelfSkewed' noemt nog eens een kritische blik op het bronmateriaal van het artikel, en ontdekte dat de aangehaalde bronnen helemaal niet bestonden. Zijn conclusie: het is een hoax (bedrog, een broodje-aapverhaal). Zes andere gebruikers waren het daarmee eens, en het artikel werd verwijderd.

Mysterie
Wie het nep-artikel heeft geschreven blijft vooralsnog een mysterie, omdat de administrators van Wikipedia niet alleen de tekst, maar ook de bewerkingsgeschiedenis van het lemma hebben verwijderd. Veel 'Wikipedianen' verdenken echter een gebruiker die de bijnaam 'A-b-a-a-a-a-a-a-b-a' hanteert.

Niet alleen zou deze persoon een groot deel van de tekst voor zijn rekening hebben genomen, hij zou het lemma ook hebben aangedragen voor de nominatielijst voor 'featured article' (uitgelicht artikel, een ereplek op de startpagina van Wikipedia die alleen voor de allerbeste lemma's is weggelegd). Dat het artikel die status niet heeft gehaald, komt omdat het artikel volgens de beoordelaars 'iets te weinig bronnen' zou aanhalen. Dat de gebruikte bronnen helemaal niet bestonden, hadden ze niet in de gaten.

Julius Caesar
En zo kon het gebeuren dat een niet-bestaand conflict vijf jaar lang op Wikipedia bleef staan. Dat is overigens geen record: de langstlopende hoax op de internetencyclopedie stond er maar liefst 8 jaar en 1 maand, zo blijkt uit de lijst van grootste Wikipedia-hoaxes. Het betrof een lemma over het verzonnen personage Gaius Flavius Antoninus, die Julius Caesar zou hebben vermoord.

Is Wikipedia dan onbetrouwbaar? Dat valt wel mee. En er is hoop, want de alertheid onder de 'Wikipedianen' lijkt te zijn toegenomen: de elf langst lopende hoaxes op de internet-encyclopedie werden allemaal in het afgelopen jaar ontmaskerd.