Een 26-jarige bewoner van de zogeheten Vluchtgarage is overleden aan de gevolgen van een uit de hand gelopen ruzie.
Een 26-jarige bewoner van de zogeheten Vluchtgarage is overleden aan de gevolgen van een uit de hand gelopen ruzie. © ANP

Oppositie wil uitleg Teeven over illegalen Amsterdam

Na de dood van een Somaliër en een ernstig ongeluk van een Ivoriaan in een gekraakt Amsterdams vluchtpand, is de maat voor oppositiepartijen in de Tweede Kamer vol. GroenLinks wil dat staatssecretaris Teeven van Asiel 'bed, bad en brood' regelt voor de uitgeprocedeerde asielzoekers. Ook de SP en 'bevriende oppositiepartijen' D66 en de ChristenUnie verwachten actie van Teeven.

Het is aan het Rijk om een oplossing te vinden

Woordvoerder van burgemeester Van der Laan

Fractieleider Bram van Ojik van GroenLinks heeft schriftelijke Kamervragen gesteld, hij roept de staatssecretaris op om 'met onmiddellijke ingang maatregelen te nemen zodat uitgeprocedeerde asielzoekers niet in mensonwaardige omstandigheden hoeven te leven'. Volgens hem heeft Teeven vooralsnog het probleem voor zich uitgeschoven. Nu een dode en gewonde zijn gevallen, is de tijd om te treuzelen echter voorbij, meent GroenLinks.

D66-Kamerlid Gerard Schouw laat weten de vragen van GroenLinks te delen. Zijn partij is evenals de ChristenUnie op financieel gebied gedoger van het kabinet. De afspraken tussen kabinet en 'constructieve oppositie' strekken zich niet uit tot het vluchtelingenbeleid, maar door de steun die de oppositiepartijen aan de regering verlenen staan zij tevens sterker op andere terreinen waarop zij wensen hebben.

Het geduld van Joël Voordewind, Kamerlid van de ChristenUnie, is eveneens op. Hij noemt de situatie 'schandalig' en verwacht dat de gemeente Amsterdam en het Rijk eindelijk de handen ineen gaan slaan om de vluchtelingen alsnog te huisvesten. 'Het gesol met mensen moet ophouden.' Hij wil dat Teeven nogmaals met de gemeente Amsterdam in gesprek gaat, maar meent dat de bal vooral bij de hoofdstad ligt. Volgens Voordewind heeft de gemeente 1,6 miljoen euro uitgetrokken om mensen op te vangen. 'Ik begrijp niet waarom het zo lang duurt.'

'Gedaan wat we konden'
De Amsterdamse burgemeester Van der Laan zegt echter dat de wet hem verbiedt illegalen op te vangen. 'Wat we konden doen, hebben we gedaan', zegt een gemeentewoordvoerder vanochtend in de Volkskrant. 'Het is aan het Rijk om een oplossing te vinden.' Volgens Voordewind heeft Teeven al eerder opening gegeven voor een gesprek. 'Amsterdam moet zich nu niet verschuilen achter Den Haag.'

Amsterdam moet zich nu niet verschuilen achter Den Haag

ChristenUnie-Kamerlid Joël Voordewind

SP-Kamerlid Sharon Gesthuizen prijst de betrokkenheid van Van der Laan bij de kwestie, maar ook zij meent dat de stad meer voor de vluchtelingen kan doen. Ze onderschrijft de bewering van de burgemeester dat hij de uitgeprocedeerde asielzoekers volgens de wet niet mag opvangen, maar meent dat op informele wijze wel het een en ander mogelijk is. 'In Utrecht en Rotterdam krijgen mensen ook onderdak met medeweten van de gemeente. Ik kan me niet voorstellen dat Amsterdam geen enkele mogelijkheid heeft om mensen op te vangen.'

Volgende week hervat de Tweede Kamer haar werk na een zomerreces van twee maanden. Gesthuizen wil de kwestie meteen op de agenda zetten. Ook wil ze opheldering over de staat van het pand waarin de asielzoekers leven. Het gekraakte pand was door de gemeente geïnspecteerd en goed genoeg bevonden. Toch kwam een Ivoriaanse man ten val toen een trapleuning afbrak. Hij brak een nekwervel en liep een hersenbloeding op. Medebewoners zeggen dat politie en hulpverleners vervolgens het gebouw weigerden te betreden omdat het asbest zou bevatten.

De spanningen onder de vluchtelingen, die al twee jaar van kraakpand naar kraakpand trekken, loopt op. Mensen leven dicht op elkaar onder erbarmelijke omstandigheden. Een Somalische asielzoeker overleed dit weekend bij een vechtpartij in een ander kraakpand waar zo'n 120 illegalen wonen. Volgens Voordewind heeft zich een verdeling langs religieuze scheidslijnen voltrokken. Een groep christenen zouden een kapel hebben gekraakt, een groep moslims zou in een ander gebouw verblijven.

Discussie in coalitie
De discussie over 'bed, bad en brood' is nog niet beslecht tussen coalitiepartijen VVD en PvdA. Dit voorjaar kwam de VVD de PvdA tegemoet door het plan van het strafbaar stellen van illegaliteit te schrappen. Dat zou wat betreft de VVD de laatste concessie op het illegalenbeleid zijn geweest. Toch klopte de PvdA aan met een nieuw verzoek. Het Europees Comité voor Sociale Rechten schrijft voor dat illegalen eten, kleding en onderdak moeten krijgen. In mei schaarde de rechter in Amsterdam zich achter dit principe. De PvdA stelde toen dat de staat een gerechtelijke uitspraak 'moet opvolgen'. De premier zei de uitspraak 'heel goed te gaan bestuderen'.