Teruglezen Europadebat: 'Poetin is bezig ons uit elkaar te spelen'

De Nederlandse lijsttrekkers voor de Europese Verkiezingen van 22 mei gingen vanavond in de oude zaal van de Tweede Kamer met elkaar in debat. Lees hier terug hoe dat ging.

Nabeschouwing

GroenLinks is van de huidige Nederlandse partijen in het Europees parlement de enige die nog voluit pleit voor een federaal Europa, waarin de lidstaten ten behoeve van de samenwerking meer eigen zeggenschap opgeven. Dat bleek vanavond tijdens een debat in de Oude Zaal van de Tweede Kamer, dat georganiseerd was door Jong Nieuwspoort.

Van de zeven aanwezige lijsttrekkers toonde alleen Bas Eickhout zich een voorstander van een sterker Europa met meer federale macht en meer gemeenschappelijk beleid. Dat is nodig om Europa socialer en groener te maken, maar ook om samen een vuist te kunnen maken naar de Russische president Vladimir Poetin.

Dit en meer in ons liveverslag. Lees het hieronder nog eens na.

Berichten

Bekijk nieuwe update(s).
  1. Alle lijsttrekkers krijgen nog kort de kans de zaal te overtuigen met een paar onliners. Dan sluit presentator Joost Vullings af. 'Dan nu tijd voor het belangrijkste moment, we kunnen aan de borrel.'

  2. Het volgende onderwerp is ondernemen in Europa en de digitale interne markt. Dennis de Jong van de SP vindt dat er te snel wordt gesproken over 'de ondernemer'. Er is een enorm verschil tussen de multinational en de mkb'er. Die laatste kan heel veel last hebben van oneerlijke voorwaarden of handelspraktijken. Daar zijn wel regels voor nodig, maar dat geldt niet voor de multinationals.

    Van Baalen kent kappers die een hele lijn met verzorgingsproducten verkopen op internet. Een digitale winkel is net zo belangrijk als een fysieke. Dat moeten we niet belemmeren maar ondersteunen, aldus Van Baalen. De Jong zegt dat zijn hart bij de ondernemer ligt, maar dan wel 'de echte ondernemer'. 'Die komt ook aan met echte oplossingen.'

    Esther de Lange merkt op dat internetbedrijven niet aan grenzen zijn gebonden en dat je daar een oplossing voor moet vinden. Bijvoorbeeld: in Engeland mag meer met dataopslag dan elders. Door dat soort dingen vertrekken ondernemers naar Amerika en dat moeten we voorkomen, aldus De Lange.

  3. Het volgende onderwerp is het (federale) Europa en Rusland. Volgens presentator Vullings zou dit eigenlijk het debat zijn tussen D66 en ChristenUnie, 'maar dat vond D66 kennelijk te eng'. Van Baalen springt erop en stelt dat D66 een draai heeft gemaakt door te zeggen dat Europa nu even pas op de plaats moet maken (Pechtold zei dit onlangs).

    De enige overgebleven 'federalist' is Bas Eickhout van GroenLinks. Hij betoogt dat Europa alleen daadkrachtig kan zijn als er een gemeenschappelijk buitenlands beleid is. 'Poetin is helemaal niet bang, hij is bezig ons uit elkaar te spelen.'

    Volgens De Graaff willen we 'een redelijke Poetin met wie we handel kunnen drijven'. Dat doen we nu ook al, stelt hij. Hij wijst erop dat de EU 'volstrekt onnodig' olie op het vuur heeft gegooid in de crisis rond Oekraïne.

    Tang stelt dat de crisis laat zien dat we in Europa een ander energiebeleid moeten gaan voeren, zodat we minder afhankelijk zullen zijn van olie en gas uit Rusland.

  4. Het volgende thema is werkgelegenheid. Esther de Lange memoreert het begin van de crisis, toen de EU besloot Griekenland te helpen. 'Dat bleek de juiste weg te zijn.' De landen die eerder hulp nodig hadden klimmen nu weer uit het dal en dat biedt nieuwe kansen, concludeert De Lange.

    Paul Tang stelt daar tegenover dat er 27 miljoen werklozen zijn in Europa. 'Dat vraagt om ambitie', aldus Tang. Er moet meer geïnvesteerd worden, in energie, duurzame huizen. 'Je kan wel werken aan werk, dat was vroeger ook normaal in Nederland.'

    'Wat ik aantrekkelijk vindt aan Esther de Lange', begint Tang aan een antwoord. De zaal ligt plat.

    Volgens De Lange ligt de oplossing bij ruimte geven aan het mkb. Dat betekent volgen haar minder lastenverzwaringen. 'Een inspanningsverplichting ergens op papier in Brussel gaat geen banen creëren.' Ze doelt op het plan van de PvdA om een Europese werkloosheidsgrens af te spreken.

    De Lange is trots op het EP omdat het 'onder stoom en kokend water' de nodige maatregelen heeft durft te nemen. Maar wat wil het CDA de komende jaren doen, vraagt Vullings. De Lange herhaalt dat de administratieve lastendruk omlaag moet. Ook kan Europa helpen door woord te houden. 'Nu dreigt Frankrijk weer uitstel te krijgen. Dat kan ik niet uitleggen, wat je vraagt van een Nederlander, vraag je ook van een Fransman.'

    Tang oppert dat er binnen de EU minder geld naar boeren moet en meer naar de bestrijding van jeugdwerkloosheid.

    Van Baalen tegen Tang: 'Wat je met ambitieuze politici moet doen is de deur in hun gezicht dichtslaan. (...) Dat banenplan van de PvdA is gewoon met een (doet een ballon na die leegloopt).'

  5. Van Baalen mag nu. Hij zegt dat hij in Libanon is geweest. Volgens hem willen de Libanezen financiële steun voor de opvang en het vervolgens gewoon zelf doen. 'Gebruik niet de morele meetlat Bas. Niet doen', zegt hij tegen Eickhout.

  6. Nu vragen uit het publiek (nog steeds over asielbeleid van de EU). De vragen zijn voor Marcel de Graaff. Hij herhaalt zijn punt: de bootjes met migranten uit Afrika zijn verschrikkelijk, maar de oplossing is opvang in de regio. 'Het is heel merkwaardig dat Syrische vluchtelingen niet naar Saoedi-Arabië kunnen en daarom naar Europa gaan.'

  7. Paul Tang wil iets zeggen over Marcel de Graaff die eerder vandaag de Marokkaanse cultuur 'minderwaardig' heeft genoemd. Tang vindt dit een belediging van heel veel mensen. Hij noemt als voorbeeld de burgemeester van Rotterdam en een voetbalteam dat hijzelf twee jaar heeft getraind.

  8. De Graaff snapt niet waarom de EU of Nederland geld zou moeten geven aan Libanon om het land te helpen met de opvang van de miljoenen vluchtelingen. Hij vindt dat rijke landen in de regio moeten bijspringen.

    Eickhout wijst erop dat het om vluchtelingen gaat. 'Als ze economische vluchteling blijken te zijn zullen ze worden teruggestuurd.' Volgens hem zijn de lasten nu oneerlijk verdeeld. Oostenrijk heeft nergens last van, maar Italië wel.

    Volgens Van Dalen is het probleem dat de asielprocedures veel te lang duren, zodat mensen de illegaliteit induiken. De procedures moeten veel sneller verlopen zodat er voor migranten snel duidelijkheid is.

  9. Het eerste debatje gaat over de grenzen van de EU en de problemen met migranten die de EU proberen binnen te komen. Bas Eickhout (GL) is fel. 'De vluchtelingen uit Syrië moeten worden opgevangen. Nederland wil een schamele 250 vluchtelingen opnemen, ongeveer net zoveel als in deze zaal.' Volgens hem worden boten met migranten soms bewust niet geholpen omdat landen bang zijn dat ze de migranten moeten opnemen in hun land.

    Hij vraagt aan Marcel de Graaff waar hij bang voor is. 'Ik ben bang voor de ouderen, die moeten inleveren omdat vluchtelingen niet in de regio worden opgevangen door steenrijke landen als Saoedi-Arabië.'

    Volgens De Graaff worden veel te weinig vluchtelingen in de regio opgevangen en moet Europa daar voor opdraaien. Eickhout en De Graaff vallen elkaar nu steeds in de rede.

    Volgens Peter van Dalen moet er voor mensen die problemen krijgen door hun overtuiging of religie altijd plek zijn in Europa, maar voor economische migranten moet de deur dicht.

  10. Alle lijsttrekkers mogen in een minuut zichzelf voorstellen. Hieronder een lijstje met de deelnemers en hun kernboodschap:

    Bas Eickhout (GL): Grensoverschrijdende problemen als klimaat en energie kunnen alleen in EU-verband worden opgelost.

    Marcel de Graaff (PVV): We moeten weer baas worden over ons eigen land en ons eigen geld. Daarom moeten we uit de EU.

    Esther de Lange (CDA): Nederland kan niet zonder Europa. We worden al voorbijgestreefd door landen als Indonesië. Het CDA kiest voor een nuchter en werkbaar Europa.

    Paul Tang: Ik sta voor een nieuw Europa waar Europa geen bedreiging is maar een kans.

    Dennis de Jong: De spanning in de samenleving komt onder meer door schaalvergroting. Daar moeten we wat aan doen.

    Hans van Baalen: Nederland is kansen pakken, handel drijven.

    Peter van Dalen: Samenwerking ja, superstaat nee.

Voorbeschouwing

Vanavond kruisen zes lijsttrekkers de degens in de Oude Zaal van de Tweede Kamer: Hans van Baalen van de VVD, Paul Tang van de PvdA, Esther de Lange van het CDA, Marcel de Graaff van de PVV, Dennis de Jong van de SP en Bas Eickhout van GroenLinks. Sophie in 't Veld van D66 liet op het laatste moment weten niet meer mee te willen doen.

Een week voor de Europese Parlementsverkiezingen gaan zij in debat over nut en noodzaak van de Europese Unie. Ligt de toekomst voor de huidige jonge generatie nog wel in Europa of legt het oude continent het af tegen opkomende werelddelen als Azië en Afrika? Kan Europa nog wel vrede garanderen nu Rusland de spierballen laat rollen? En waar blijven die banen, banen, banen? De lijsttrekkers gaan de strijd aan met elkaar en krijgen vragen uit het publiek.

Radio 1-verslaggever Joost Vullings zal de politici aan de tand voelen, het debat op de spits drijven en tussenbeide komen als de kandidaten elkaar in de haren vliegen.