In het Justitieel Complex bij Schiphol waren ook enkele gedetineerden in hongerstaking.
In het Justitieel Complex bij Schiphol waren ook enkele gedetineerden in hongerstaking. © ANP

Nu ook dorststakers in detentiecentrum Rotterdam

Ten minste vijf gedetineerde asielzoekers in Rotterdamse weigeren naast eten ook drinken. Dat bevestigt het ministerie van Veiligheid en Justitie. In totaal zijn zeventig asielzoekers in het detentiecentrum in hongerstaking.

Volgens het Meldpunt Vreemdelingendetentie, dat woensdag telefonisch contact had met negen in Rotterdam gedetineerde asielzoekers, zijn er op dit moment zelfs 97 hongerstakers, van wie er 26 ook in dorststaking zijn. De asielzoekers voelen zich als criminelen behandeld en eisen een menselijkere behandeling.

Dorststaking is een stuk gevaarlijker dan hongerstaking. Het menselijk lichaam komt binnen enkele dagen zonder vocht al in ernstig in de problemen en het kan binnen een week tot de dood leiden. Hongerstakers kunnen hun protest enkele weken volhouden. 'De dorststakers hadden het gevoel dat hun hongerstaking niet serieus werd genomen', zegt een woordvoerder van het meldpunt. 'Daarom zijn ze hierop over gegaan.' De protesterende asielzoekers maken volgens het meldpunt een uitgebluste indruk.

Dorststaking is geen effectief protestmiddel, zegt Loes van Willigen van de Johannes Wier Stichting voor mensenrechten en gezondheidszorg. 'Het niet innemen van vocht kan zo snel tot de dood leiden, dat autoriteiten nauwelijks de tijd hebben om te reageren.' Bij gebrek aan vocht raakt de nierfunctie verstoord, het lichaam krijgt te weinig vocht binnen om gifstoffen via urine te kunnen uitscheiden. Ook treedt er hartfalen op.

Van Willigen: 'Na drie dagen zonder vocht is het menselijk lichaam in een slechte conditie.' In Nederland is het verboden om dorst- en hongerstakers te dwingen tot het innemen van eten of drinken. Zolang de staker wilsbekwaam is en geen toestemming geeft voor medische behandeling, mag een arts niet ingrijpen.

Isoleercel
De asielzoekers die weigeren te eten of drinken, worden in Rotterdam niet in een isoleercel geplaatst. Dat heeft de Nederlandse Vereniging van Asieladvocaten en Juristen (NVAJ) afgesproken met de directie van het detentiecentrum. In detentiecentrum Schiphol gebeurt dat nog wel.

Advocaat Kim Ross heeft twee hongerstakende cliënten in detentiecentrum Schiphol, die sinds dinsdagmiddag opgesloten zitten in een isoleercel. 'Hun situatie is schrijnend', zegt Ross. De gedetineerden zijn blootsvoets en dragen zogenaamde 'scheurkleding', papieren kleding om te voorkomen dat ze zelfmoord plegen. Ondergoed mogen ze niet aan. Een bewaker zou tegen haar cliënt gezegd hebben, dat hij gedwongen voedsel binnenkrijgt, als hij zijn hongerstaking niet opgeeft.

'Hongerstaking is onvoldoende reden voor de plaatsing in een isoleercel', zegt Ross. Daarom dient de advocaat vandaag voor beide cliënten een klacht in bij de Commissie van Toezicht. Ook is ze in overleg met zes andere advocaten met cliënten in een isoleercel in het detentiecentrum. 'Zij dienen ook klachten in', aldus Ross.

Hoeveel asielzoekers er precies in isoleercellen geplaatst zijn, durft de advocaat niet te zeggen. Volgens een woordvoerder van het Ministerie van Veiligheid en Justitie hebben vandaag vier hongerstakers 'ter observatie' tijdelijk in een isoleercel gezeten. Op dit moment zijn er volgens de woordvoerder geen hongerstakers meer in het detentiecentrum in Schiphol.

Deprimerend
Advocaat Frans-Willem Verbaas bezocht vandaag een cliënt die drie dagen in een isoleercel heeft gezeten. Hij is gestopt met zijn hongerstaking. 'Hij vond het te zwaar en deprimerend om in die kale isoleercel te zitten', zegt Verbaas.

Het gebruiken van isoleercellen bij hongerstaking is volgens Nationale Ombudsman Alex Brenninkmeijer 'misbruik van bevoegdheid.' Dat zei hij woensdagochtend in het Radio 1 Journaal. De ombudsman vindt het protest van de asielzoekers op zijn plaats. 'De situatie waarin deze asielzoekers zich bevinden is heel deplorabel.'